Monday, August 21, 2017

RAPA Korça: Pogradec has much more to see around the Lake

Lake Ohrid Region is very rich in natural and cultural monuments, and everyone should learn about these values. This was the aim of the activity held in Drilon, Pogradec, on World Ranger Day, 31 July,  organized by Regional Administration of Protected Areas (RAPA) of Korça. 
Pogradec is full of tourists these days, but most of the people don't know what to do except resting on the beach, and walking by the lake in afternoon. 
RAPA Korcë, used this period to inform the tourists that the Protected Landscape of Pogradec area is much broader and have many places to see. 

Mr Gani Bego, specialist of Regional Administration of  Protected Areas of Korça, said that there are 7 cultural monuments and 7 natural monuments which tourists should visit, while are in Pogradec. 
RAPA Korçë gave this message through Green Center, the info tourist point which is located in Drilon area.
They also distributed some promoting materials about the places and destinations around Lake Ohrid, explaining even how people can go there.  
Lake Ohrid is one of the deepest and oldest lakes in Europe, and is part of UNESCO for its cultural and natural values. Now the project: “Towards strengthened governance of the shared transboundary natural and cultural heritage of the Lake Ohrid region” financed by Eropean Union and Albanian Ministry of Environment, and implemented by UNESCO, aims to inscribe Albanian side of Lake Ohrid as UNESCO Property. 

Below is the video broadcast in TV Korca about this event:

video


Shqip:

Pogradeci ka shumë për të parë, veç Liqenit

Rajoni i Liqenit të Ohrit është shumë i pasur në monumente naturore dhe kulturore, dhe kushdo duhet të mësojë për këto vlera. Ky ishte dhe qëllimi i aktivitetit të organizuar nga Administrata rajonale e zonave të Mbrojtura Korcë, në Ditën Botërore të Rojeve të Mjedisit, 31 Korrik.
Pogradeci është plot me turistë në këtë periudhë, por shumica e tyre nuk dinë ku të shkojnë përveç se të relaksohen në plazh dhe të shëtisin pasditeve buzë liqenit.
NAPA Korcë përdori këtë përiudhë për të informuar turistët se Peisazhi i mbrojtur i Liqenit të Pogradecit është shumë më i gjerë dhe ka shumë gjëra për të parë.
Z. Gani Bego, specialist i administratës rajonale të zonave të mbrojtura Korçë, tha se janë rreth 7 monumente kulture dhe 7 monumente natyrore që turistët duhet t'i vizitojnë teksa janë në Pogradec.
AKZM Korçë e dha këtë mesazh përmes Qendrës së Gjelbër, pika turistike informative që ndodhet në Drilon.
Ata gjithashtu shpërndanë materiale promocionale për vendet dhe destinacionet rreth Liqenit të Ohrit duke u shpjeguar njerëzve se si të shkojnë aty.
Liqeni i Ohrit është një nga të thellët dhe më të vjetrit në Europë dhe është pjese e UNESCO për vlerat e trashëgimisë kulturore dhe natyrore. Tashmë projekti: "Drejt një qeverisjeje të përbashkët të trashëgimisë natyrore dhe kulturore ndërkufitare të Liqenit të Ohrit", financuar nga BE dhe Ministria Shqiptare e Mjedisit dhe zbatuar nga UNESCO, ka qellim të përfshijë dhe pjesën shqiptare të Liqenit si pasuri të UNESCO..

Monday, August 14, 2017

Legjenda e Prespës dhe Ohrit/The legend of Prespa and Ohrid

Ballkanasit i duan legjendat dhe përrallat. Ka disa legjenda rreth Liqenit të Prespës dhe Liqenit të Ohrit, dhe ia vlen të tregohen disa prej tyre për t'ua përcjellë brezave të rinj, thjesht për t'i kujtuar rëndësinë e këtyre liqeneve të çmuar, njëri prej të cilave u krijua miliona vjet më parë...

Ilustrim, @Anastas Konstandini Taso
Legjenda për Prespën ka të bëjë me një histori dashurie. Një herë e një kohë Prespa ka qenë një qytet shumë i madh. Duke ecur një ditë nëpër pyll, djali i mbretit takon një zanë me emrin Nereida, bukuria e së cilës e mahniti shumë. Menjëherë princi ra në dashuri dhe i kërkon dorën për t`u martuar me të duke i ofruar të gjitha pasuritë e tij dhe të bëhej mbretëresha e ardhshme e mbretërisë. Por Nereida refuzon, duke i thënë djalit të mbretit se, nëse ata martoheshin, do të ndodhte një fatkeqësi shumë e madhe dhe do të kishte pasoja të rënda për vendin e tij. I verbuar nga dashuria e zanës, princi e rrëmben dhe e mbajti atë mbyllur deri sa ajo pranoi kërkesën e martesës. Por shumë shpejt pas martesës ra një shi shumë i madh dhe i rrëmbyer, që mbyti të gjithë qytetin, duke krijuar një liqen, aty ku ndodhet sot liqeni i Prespës. 
Ndërsa legjenda e Ohrit, nga gojëdhënat maqedonase, flet për një dragua që qëndronte në mes të liqenit, duke gëlltitur të gjitha anijet e vogla që kalonin aty. Vetëm një anije e madhe prej katër ose pesë tonë mund të kalonte liqenin, të tjerat zhdukeshin. Veç kësaj shumë njerëz janë mbytur në Liqenin e Ohrit. Ka një grackë brenda tij. Për një moment liqeni duket shumë i qetë dhe paqësor, teksa një varkë lundron për peshkim. Por papritmas varka zhduket dhe askush nuk mbijeton. Por, pavarësisht zhdukjes së çuditshme dhe vdekjes së shumë njerëzve në liqenin e Ohrit, liqeni gjithmonë e kthen trupin e vdekur disa ditë më vonë. Askush prej trupave nuk ka mbetur pa u gjetur. Kur ndodh diçka e keqe, njerëzit e vjetër që jetojnë pranë liqenit thonë: "Mos u shqetësoni, se liqeni do ta risjell trupin në breg".
Liqeni i Ohrit
Ekziston edhe një legjendë e ngjashme për Strugën. Kur Zoti krijoi Liqenin e Ohrit, ai tha: "Kam krijuar vendin më të bukur në botë, por njerëzit janë shumë mëkatarë për të jetuar në paqe në brigjet e këtij liqeni. Pra, unë do të dërgoj një përbindësh. Askush nuk e dinte se çfarë përbindëshi ishte, por të gjithë ishin të frikësuar dhe askush nuk kishte guximin të jetonte pranë liqenit. Një ditë, një djalë i quajtur 'Strugë' shkoi drejt liqenit dhe u zhyt në ujë për t’u përleshur me përbindëshin. Ishte një luftë deri në vdekje. Në fund të saj, përbindëshi e fitoi betejën dhe e përpiu të riun. Pas kësaj ngjarje njerëzit e zonës vendosën të sfidojnë përbindëshin. Ata gjetën guximin të ndërtuar një fshat në bregun e liqenit, duke e quajtur atë në nder të heroit, Strugë.
Ekziston edhe një histori e vërtetë nga pala shqiptare. Ajo flet për një qytet të varrosur nën Liqenin e Ohrit që i përket fisit Enkelejd të Ilirisë. Mbetjet e këtij qyteti gjenden nën ujë. Legjenda thotë se një tërmet, shkaktoi zhytjen e qytetit nën ujë. Legjendat e bëjnë këtë liqen të vjetër edhe më interesant.

The legend of Prespa and Ohrid

Balkan people love legends and fairy tales. There are some legends about Lake Prespa and Lake Ohrid, and we think it is worthwhile presenting a couple, just to remind the new generation of these two precious lakes, one of which was created millions of years ago.
Ilustrim, @Anastas Konstandini Taso
The legend for Prespa concerns a love story. Once there was a town that stood in place of the great Lake Prespa. While walking through the local woods one day, the son of the king chanced upon a wood nymph whose beauty surpassed that of any girl he had laid eyes upon. On asking her name, she replied in an enchanting voice “Nereida”. The prince immediately fell in love with the nymph and came back to the woods many times to woo her and take her hand in marriage, offering her all of the riches of his father’s land and a place by his side as the future queen of the kingdom. But the nymph rejected his generous offer, saying that she could not marry a mortal without dire consequences befalling the groom and his homeland. Unable to imagine a deed so awful and unable to contain his love for the nymph, he chose one night to have her kidnapped and kept her confined until she accepted his offer of marriage. Upon their marriage as husband and wife, the heavens opened and a downpour ensued, not stopping until the whole town was under water and every citizen had drowned. The result is the present-day Lake Prespa.

Meanwhile the legend of Ohrid, on the Macedonian side, speaks of a dragon who stood in the middle of the lake, consuming all the small boats that passed by. Only a huge boat of four or five tons would be brave enough and might succeed to cross the lake, otherwise the boat would disappear. Many people drown in Lake Ohrid. No one can give a good enough reason. It happens that for a moment the lake looks very calm and peaceful, and people take a ride in their boat or go to fish. But suddenly the boat disappears and no one survives. It has happened to people who knew how to swim very well—suddenly they are stuck somewhere and the lake keeps them. But, despite the strange disappearance and death of many people in Lake Ohrid, it always gives back the dead body a few days later. No one is unaccounted for. When something bad happens, the old people living by the lake say: “Don’t worry, the lake will bring the body to the shore.” So the lake is bad and good to the end.

There is a similar legend for Struga. When God created Ohrid Lake, he said: “I created the most beautiful place in the world, but people are too sinful to live in peace on the banks of this lake. So, I will send a monster. Nobody knew what the monster looked like, but all were all scared and no one had the courage to live next to the lake. One day a young man named Struga came to the lake and dived into the waters, seeking to confront the monster. It was a fight to the death. In the end, the monster won the battle and ate the young man. After this fight, people decided to challenge the monster. They had found the courage to set up a village on the lake shore, naming him in honour of the hero, Struga.

There is also a real story from the Albanian side. It speaks of a town buried under Lake Ohrid belonging to the Enkelejd tribe of Illyria. Its remains to be found but the legend says that an earthquake caused the whole town to sink beneath the waves.

ps: this article was published in the Newsletter: Protecting Lake Ohrid, 5th edition, in the framework of the project financed by EU and Albanian Ministry of Environment, implemented by UNESCO 

http://whc.unesco.org/en/lake-ohrid-region/

Monday, August 7, 2017

Mundësitë dhe sfidat e Muzeut të Pogradecit/ The opportunities and challenges of Museum of Pogradec

Muzeu i Pogradecit ndodhet në qendër të qytetit dhe përbëhet nga 3 pavione kryesore të dedikuara arkeologjisë, Etnografisë dhe Historisë. Artefaktet dhe dokumentat historik janë vendosur në mënyre kronologjike dhe tipologjike që vizitorët të kenë mundësinë të ndjekin evolucionin e objekteve në ekspozitë; mjetet e punës, qeramikat, mjetet e luftës, bizhuteritë, monedhat dhe veshjet. Nxënësit janë vizitorët më të rregullt, për shkak se e kanë në literaturë që duhet të njohin historinë e qytetit dhe trashëgiminë kulturore. Muzeu shërben edhe si vend për organizimin e aktiviteteve dhe konferencave me natyrë të trashëgimisë historike dhe natyrore. Muzeu i Pogradecit është një godinë dy-katëshe, por sërish është e vogël për të shfaqur objektet e ruajtura brenda. Pothuajse ¾ e hapësirës është e përdorur për ekspozimin e artefakteve, ndërsa pjesa tjetër përdoret për të ruajtur, restauruar dhe mbrojtur objektet e ekspozuara, si dhe për zyrat e administratës së muzeut.

Ne takuam Froseda Angjellari Tola, drejtoreshën e Muzeut, grua shumë punëtore dhe entuziaste, për të mësuar më shumë për mundësitë dhe sfidat që përballet Muzeu i Pogradecit.

Çfarë rëndësie kanë objektet në muzeun e Pogradecit?
Muzeu Historik i Pogradecit ka një koleksion të pasur me artefakte. Këto objekte përfaqësojnë historinë e rajonit, që nga parahistoria deri në ditët e sotme. Për ne këto kanë një vlerë të jashtëzakonshme, sepse janë pjesë e kujtesës tonë historike. Vlera e këtyre objekteve është shumë e rëndësishme, sepse rajoni i Pogradecit ka patur një histori ndryshe nga vendet e tjera të Shqipërisë. Për këtë arsye shumica e objekteve janë nga një kontekst i veçantë historik lokal dhe janë unik në krahasim me ato të pjesëve të tjera të territorit shqiptar.


Çfarë periudhe i përkasin këto objekte? 
Koleksioni përbëhet nga një sërë objektesh që i përkasin periudhave të ndryshme të historisë. Disa artefakte arkeologjike datojnë nga neoliti, rreth 8000 vjet më parë, ndërsa të tjerë i përkasin mesjetës së vonë. Objektet etnografike datojnë nga fundi i mesjetës deri në fillim të shekullit XX, ndërsa dokumentet dhe fotografitë i përkasin periudhës nga shek. XVII deri në fund të Luftës së Dytë Botërore.

Cilat aspekte dhe objekte i përkasin rajonit të Liqenit të Ohrit? Në fakt, vendbanimet më të vjetra në zonën e Pogradecit gjenden përgjatë brigjeve të liqenit. Që nga kohët e lashta, kur kjo zonë filloi të popullohej nga njerëzit, nuk është braktisur asnjëherë, prandaj janë gjetur shumë gjurmë të vendbanimve në këto zona. Për shembull, objektet që janë zbuluar në Lin i përkasin Epokës së Bronzit, Epokës së Hekurit dhe antikitetit të vonë. Ndërkohë në zonën Memelisht kemi gjetje nga periudha romake. Në Pogradec, kemi objekte nga fillimi i Neolitit, deri në Mesjetë. Starova i përket periudhës ilire. Gështenjasi ka një histori të përfaqësuar nga një kompleks i objekteve personale që i përkasin një aristokrati ilirë që ka jetuar gjatë periudhës romake. Tushemishti ka artefakte nga qytetërimi ilirë dhe antikiteti i vonë. Ne duam të ruajmë këtë trashëgimi unike, dhe ta kalojmë atë brezave të ardhshëm, pasi rajoni ynë është shumë i pasur në histori dhe në kulturë.

Znj. Froseda, çfarë investimesh duhen bërë në këtë muze? 

Ne përdorim 70% të hapësirës për të shfaqur artefaktet, por nuk kemi hapësirë për të treguar të gjitha objektet që kemi. Kemi nevojë për një ndërtesë të re, në mënyrë që të kemi më shumë hapësirë për të shfaqur të gjitha objektet dhe dokumentet, për të paraqitur më mirë historinë dhe trashëgiminë e Pogradecit dhe rrethinat e saj. Ne do të donim që muzeu të informojë vizitorët për të gjitha periudhat dhe të paraqesë më shumë objekte dhe informacione për publikun.

Në tetor 2016, keni marrë pjesë në kursin e ICCROM (PCA16) të realizuar si pjesë e projektit të financuar nga BE-ja në rajonin e liqenit të Ohrit. A ju ka bërë kursi ta bëni punën tuaj ndryshe? Si e konsideroni tani rolin e muzeut në komunitet apo komunitetin lokal si pjesë të vlerave të koleksionit të muzeut? PCA16 më ka ndihmuar të konsideroj komunitetet lokale jo vetëm si një "koncept social" që ka ekzistuar në të kaluarën dhe ka krijuar historinë dhe traditat tona, por gjithashtu si një pjesë jetike të së tashmes dhe të ardhmes sonë. Më ka ndihmuar të kuptoj se në fakt, komuniteti lokal është aktori kryesor jo vetëm në ruajtjen e trashëgimisë sonë kulturore, por edhe në krijimin ose ndryshimin e traditave tona në të tashmen dhe trashëgiminë e tyre në të ardhmen. Pas PCA16, unë si pjesë e Muzeut të Pogradecit dhe e komunitetit lokal, unë tani jam më e vetëdijshme se si një komunitet lokal mund të shtojë ose t'i heq vlerat që komunitetet e kaluara lokale kanë krijuar.


The opportunities and challenges of Museum of Pogradec

The Museum of Pogradec is located in the centre of the city and consists of three main pavilions dedicated to Archaeology, Ethnography and History. The artefacts and historical documents are laid out chronologically and typologically so the visitor has the possibility to follow the evolution of the objects on display: the working tools, ceramics, armour, jewellery, coins and clothing. 
Students are regular visitors, since their studies include learning about the city’s history and cultural heritage. The museum also serves as a place for a range of activities and conferences, of an historical or heritage nature.
The museum of Pogradec is a two-storey building, but it is still too small to display all of the objects stored inside. Nearly three-quarters of the space is used to display the artefacts, with the remainder used to store, restore and protect the items prior to display, and to accommodate the administration offices.

We met Froseda Angjellari Tola, the young, hard-working and enthusiastic Director of the Museum, to learn more about the opportunities and challenges that the Museum of Pogradec faces.


What is the importance of the objects that this museum has?The History Museum of Pogradec has a rich collection of artefacts. These objects represent the history of the region, from prehistory up until the present. For us they have an extraordinary value, because they are part of our historical memory. The value of the objects is very important, because the Pogradec region has had a history that is different from anywhere else in Albania, unique even. For this reason most of the objects are from a special local historical context, and are unique in comparison to those of other parts of Albanian territory.

To which period does the oldest object belong?
The collection is comprised of a range of objects that belong to different periods of history. Some archaeological artefacts date back to the Neolithic, some 8,000 years ago, while others belong to the late Middle Ages. The ethnographic objects date from the late Middle Ages until the beginning of the XXth century, while the documents and photographs belong to the period from the XVIIth century up until the end of second World War.

Which aspects and objects belong to the Lake Ohrid region?
In fact, the oldest settlements in the Pogradec area are found along the lake shores. Since ancient times, when this area began to be populated by people, it has never been abandoned, which is why you can find plenty of traces from the people who lived here. For example, the objects found in the Lin area belong to the Bronze Age, Iron Age and late antiquity. Meanwhile in the Memelisht area we have findings from the Roman period. In Pogradec, we have objects from the early Neolithic, up until the Middle Ages. Starova belongs to Illyrian period. Geshtenjasi has a history represented by a complex of personal objects belonging to an Illyrian aristocrat who lived during the Roman period. Meanwhile, Tushemisht has artefacts from the Illyrian civilization and late antiquity. We want to preserve this unique heritage, and pass it on to future generations, since our region is very rich in history and culture.

Ms Froseda what investment is needed for this museum?
We use 70% of the building space to display artefacts, but we do not have space to show all of the objects that we have. We need a new building, perhaps, in order to have more space to display all of the artefacts and documents, to better present the history and heritage of Pogradec and its environs. We would want the museum to inform visitors about all periods, and present more artefacts and information to the public.

In October 2016, you participated in the ICCROM course Promoting people-centred approaches to the natural and cultural heritage (PCA16) carried out as part of the EU-funded Lake Ohrid region project. Has the course made you want to approach your work differently? How do you now consider the role of the museum in the community or the local community as part of the values of the museum collection?

PCA16 has helped me to consider the local communities not only as a "social concept" that has existed in the past and has created our history and traditions but also as a vital part of our present and future. It has helped me to understand that in fact, the local community is the main actor not only in the conservation of our cultural heritage but also in the creation or alteration of our traditions in the present and their inheritance in the future. After PCA16, as part of the Museum of Pogradec and part of the local community myself, I now am more aware that as a present local community we can either add either take away to the values that the past local communities have created.

ps. This article was published at Project's Newsletter "Protecting Lake Ohrid" 5th edition

Monday, July 31, 2017

Pogradeci, e keni eksploruar të gjithin?/ Pogradec, have you fully explored it?

Qyteti i Pogradecit, i banuar që nga periudha neolitike, ndodhet i shtrirë në një peisazh mahnitës blu të liqenit dhe pranë kodrave të gjelbëra të rrethuara nga disa male. Liqeni i Ohrit, liqeni më i thellë në Ballkan, është krijuar para më shumë se 2 milion vitesh dhe në brigjet e tij ndodhen disa monumente unike kulturore. Si pjesë e kësaj trashëgimie unike kulturore dhe natyrore njerëzit që jetojnë në këtë zonë kanë zhvilluar dhe ruajtur tradita e kulinarisë, artizanatit dhe kanë ofruar mikpritje për vizitorët prej mijëra vjetësh.
Nëse pyet një turist për atraksionet që kanë parë në Pogradec, në rajonin e liqenit të Ohrit ata do të përmendin Bazilikën në Lin, Kalanë në Pogradec, Gurin e Kamjes, Urën e Golikës dhe varret e poshtme të Selcës. Nëse do t’i pyesni nëse i kanë vizituar këto vende, shumë pak veta do të thonë po, si rezultat i mungesës së infrastrukturës dhe investimeve në këto monumente. Është e vështirë për vizitorët që të kalojnë dhe të zbulojnë këto vende të mrekullueshme dhe të mësojnë për historinë që ato mbartin. Këto monumente nuk janë zbuluar plotësisht nga publiku, në fakt, ato janë harruar dhe braktisur dhe janë jotërheqëse për vizitorët. Sidoqoftë, sektori i turizmit në Bashkinë e Pogradecit ka disa ide për zhvillimin e këtyre vendeve dhe t’i kthejnë në atraksione turistike që duhen parë patjetër.

Bazilika e Linit: Gjithë popullsia lokale dhe të tjerë që jetojnë jashtë kësaj bashkie, e dinë rëndësinë historike të këtij vendi. Ai duhet të jetë plotësisht ose pjesësrisht i hapur për të gjithë vizitorët. Aktualisht, vetëm një pjesë e vogël e mozaikut të bazilikës mund të shihet. Arkitektura në këtë baptister është aq rrallë për territorin e shtetit shqiptar sa që të ngjashëm në llojin e vet vetëm baptisterin e Butrintit, për këtë arsye duhet të njihet pasuria e kësaj trashëgimie nga komunititeti dhe vizitorët. Pikat e informacionit, tabelat, fotografi dhe përshkrime për artefaktet, duke përfshirë dhe dhomat e bazilikës, janë të nevojshme por duhet të instalohen me kujdes që të ruajnë ambientin sepse zbulimi i këtij sajti është një eksperiencë unike dhe e pakrahasueshme me sajtet e tjera të super-promovuara. Një zyrë për turistët duhet të vendoset që të ofrojë bileta për vizitorët, ndërkohë duhen punësuar specialistë që të kujdesen për mirëmbajtjen e ambientit dhe ruajtjen e këtij vendi historik.

Guri Kamjes. Shumë pak njerëz mund të shkojnë për shkak të rrugës. Ky është një vend mjaft i veçantë, një shkëmb i formuar miliona vjet më parë dhe i ekspozuar ndaj erozionit, ka të gdhendura shkrime të lashta. Për shkak se ky monument natyror është i vështirë dhe i rrezikshëm shumë pak njerëz kanë arritur në majë. Nëse rrugët rreth Gurit të Kamjes do të përmirësoheshin, më shumë njerëz nga të gjitha moshat mund ta shijojnë pamjen fantastike të të gjithë zonës së Mokrës dhe liqenit. Duhen instaluar tabelat me informacion për historinë dhe legjendën e këtij monumenti të rrallë natyror.

Kalaja e Pogradecit.
Rrënoja e kalasë janë lehtësishme të aksesushme, e cila ndodhet në kodër fare pranë qytetit të Pogradecit, edhe pse rruga nuk është e gjitha e asfaltuar, udhëtimi zgjat vetëm 20 minuta. Panorama që të ofrohet është e mrekullueshme, por janë të nevojshme tabelat që të orientojnë se si të shkosh në kala. Rruga duhet të përmirësohet për vizitorët që duan ta bëjnë në këmbë ose me biçikletë. Me investime të vogla kjo kala mund të promovohet si destinacion kulturor dhe për turizëm ekologjik. Në kala mund të vendosen tabela përshkruese që të informojnë vizitorët për historinë dhe zonat e banuara. Mund të vendoset një ballkon nga ku mund të vëzhgohet panorama me një teleskop e gjithë qytetit dhe liqenit.
Këto janë disa rekomandime janë bërë nga sektori i turizmit në Bashkinë e Pogradecit, të cilat duhen adresuar në qeveri, meqënëse monumentet e mbrojtura janë në juridiksionin e tyre dhe askush përveç tyre nuk mund të restaurojë apo modifikojë këto monumente. Është e rëndësishme të thuhet se këto monumente nuk janë dëmtuar, por janë ruajtur dhe bërë të aksesueshme për vizitorët. Pogradeci ka një potencial të madh për turizëm dhe jo vetëm në sezonin e verës, por gjatë gjithë vitit. Ne jemi të hapur për investime dhe projekte të reja për t’i kthyer këto asete natyrore, kulturore dhe historike më të dukshme dhe të prekshme duke i kthyer kështu krenarinë e rajonit të liqenit të Ohrit.

Dorian LEKA, Drejtor i Turizmit, Rinisë dhe Sporteve në Bashkinë e Pogradecit


Pogradec, have you fully explored it? 
**
The City of Pogradec was settled in the Neolithic period, situated in an amazing landscape of blue set against a green background, surrounded by a ring of mountains. Lake Ohrid, the deepest lake in the Balkans, was created more than two million years ago, and its shores are home to unique cultural monuments. As part of this special natural and cultural heritage, the people living in the area have developed and preserved culinary traditions, crafts, artisanship and provided hospitality for visitors over the millennia.
If you ask a tourist to name the attractions in Pogradec, in addition to Lake Ohrid they will mention the Basilica at Lin, the castle at Pogradec, Kamje Stone”, Golik Bridge, and the Tombs of Lower Selca. If you ask a tourist or a resident, whether they have explored these places, few will answer yes, as a result of the lack of investment made in these iconic monuments. It is difficult for travelers to access and explore the magic of these places and experience the history they possess. These monuments are not fully unveiled to the public, rather, they lie forgotten and abandoned. However, the tourism sector of Pogradec Municipality has some ideas on how to develop these places and turn them into must-see destinations.
Basilica of Lin. All of the local population, and also some people from outside the municipality, know of its historical importance. It should be fully or partially opened to the public. Currently, only a small part of the basilica mosaic can be seen.
The architecture of the baptistery is rare, comparable only with the one at Butrint, which is why it should be unveiled to the public to display proudly to the community and visitors the rich heritage of this region. Information points, signage, photographs and descriptions about the artifacts, including the basilica rooms, are needed and they should be discreetly installed in order to preserve the ambience of the place and also because the experience of discovery that one gains is unique and incomparable with over-promoted sites. A tourist office could be set up to offer tickets to visitors, while specialists must be employed to care for the maintenance and preservation of this historical place.
Guri Kamjes (Kamje Stone). Very few people manage to climb its top. This is a unique place, where a rock, formed millions of years ago and exposed from erosion, is inscribed with ancient scripts. However, as this natural monument is difficult to reach very few people make it to the top. If the paths around Guri Kamjes would be improved more people of all ages could enjoy the amazing panorama of the whole Mokra region and the lake. Signage needs to be installed along with information on the history and legends of this unique natural monument.
Pogradec Castle. If you get to the Fortress, you will still wonder if there is any survived element to indicate that you are in the ruins of a fortress or not. The panorama is excellent, although there is no information on display about this castle. This place is an excellent panorama view point but also needs signage, including on how to reach it. The road should be improved for visitors to walk along or ride a bike. With relatively small investments this castle can be promoted for cultural and ecotourism, with explanations given inside the castle area to inform visitors of its history and that of the local inhabited areas. A panoramic balcony with telescope could be installed where visitors can stay and enjoy the view of the whole city of Pogradec.
Some recommendations have been made by the tourism sector at Pogradec Municipality that need to be addressed by central government, since protected monuments fall under their jurisdiction and no-one else can undertake restoration work or modify the building. It is essential that this monument is  not damaged, but preserved and made accessible to visitors. Pogradec has much potential in tourism, and not just for the summer, but throughout the whole year. We are open to seeing more investments, more projects, to make these natural, cultural and historical assets more prominent and visible, bringing pride to the community of the Lake Ohrid region.

Dorian LEKA, Director of Tourism, Culture Youth and Sport Municipality of Pogradec

Saturday, July 22, 2017

#OurLakeOhrid Photo & Story Contest

We are pleased to announce the launch of second social media competition #OurLakeOhrid on Instagram and Facebook.  We want to feature all seasons in a special Lake Ohrid region photo album. You are all invited to be part of promoting this extraordinary heritage of lake Ohrid Region.


How to participate:

Could be special moment/person/quote/story/photograph from the Lake Ohrid region (Albanian and Macedonian sides) on Instagram or the Lake Ohrid Heritage Facebook page https://www.facebook.com/LakeOhridHeritage using the hashtag #OurLakeOhrid, along with a brief description. It could be a person, place, scenery, object or a cultural practice or tradition – it's up to you! 

Please note

The contest will run for two months from 25 July -25 September 2017. 

What I Win 

Top 50 submissions will be part of Lake Ohrid region Photo Album to be published as part of the EU/UNESCO project for the Lake Ohrid region in printed and electronic version, along with the author’s name and the story behind the photo. Each of 50 winning photographs will be given a copy of Lake Ohrid Album. Photos will also be showcased in electronic album that will be available on project’s page of the UNESCO World Heritage Centre website.


What we are looking for:

What will be taken into consideration by the jury is: 

- Creativity: we are looking forward to reading imaginative and passionate stories!

- Content: we wish to know why you care about the Lake Ohrid region.

- Composition: the aesthetics and composition of the photograph

- High quality for printing

Wishing Good Luck to all participants !

*******************
Jemi të lumtur t’ju njoftojmë se do ta zhvillojmë konkursin e dytë në mediat scociale #OurLakeOhrid në Instagram dhe Facebook. UNESCO do të publikojë një album të madh me foto nga rajoni i Liqenit të Ohrit në të gjitha stinët.  Jeni të ftuar të bëheni pjesë e promovimit të trashëgimisë së jashtëzakonshme të rajonit të Liqenit të Ohrit.

Si të merrni pjesë:

Ndani një fotografi nga rajoni i Liqenit të Ohrit, fotoja mund të jetë e shoqëruar me një histori, emocion që lidhet me këtë rajon. Fotot mund t’i postoni në faqen tonë të Facebook  https://www.facebook.com/LakeOhridHeritage  dhe në Instagram duke përdorur hashtag #OurLakeOhrid. Fotoja mund të jetë një person, vend, objekt ose traditë nga rajoni i Liqenit të Ohrit.

Kohëzgjatja:

Konkursi fillon nga 25 Korriku deri në 25 Shtator 2017.

Çfarë fitoni


50 fotot më të mira do të jenë pjesë e albumit të rajonit të Liqenit të Ohrit dhe do të publikohet si pjesë e projektit të BE/UNESCO për rajonin e Liqenit të Ohrit. Albumi do të jetë në print dhe elektronik, fotot do të jenë të shoqëruara me emrin e autorit dhe historinë e fotos. Secilit nga 50 fitueseve do t’i jepet nga nje kopje e albumit të këtij konkursi. Fotot fituese do të prezantohen edhe në albumin elektronik, i cili do të jetë i disponueshëm në faqen e projektit në faqen e internetit të UNESCO-s. 

Çfarë duhet të keni parasysh?

Juria do të vlerësojë :

Kreativitetin: kërkojmë të sillni histori pasionante dhe plot imagjinatë
Përmbajtjen: duam të kuptojmë përse ju tërheq Liqeni i Ohrit  
Kompozimin: estetika dhe kompozimi I fotografisë
Cilësinë: fotot duhet te jenë me rezolucion të lartë të përshtatshme për print 



U urojmë suksese gjithë pjesëmarrësve

Terms and Conditions

The following Terms and Conditions apply to the “OurLakeOhrid” photo contest, organized by the Lake Ohrid region project team composed of staff from UNESCO, the Advisory Bodies ICOMOS, ICCROM and IUCN as well as other relevant partners (project team). By participating in the contest, the candidates accept the full terms and conditions contained herein.

PresentationThis contest involves the submission of photographs that illustrate the significance of the cultural and natural heritage of the Lake Ohrid region, accompanied by a short description of around 50-100 words explaining why this experience is important for the photographer and what his or her relationship with the Lake Ohrid region heritage.

The description may be submitted in English, Albanian and Macedonian. The contest is free of charge.

Participation rules1. Any individual from any country can take part. Members of UNESCO staff (either permanent or temporary) as well as the Advisory Bodies to the World Heritage Committee ICOMOS, ICCROM and IUCN are not eligible to participate.

2. The Entries are intended to present and promote the principles of universality of cultural and natural heritage. This can include sites, monuments, objects, artefacts, and cultural practices such as music, dance and other traditions for the Lake Ohrid region.

3. There are no limits on the number of Entries that each Entrant can submit. The photo can be prepared using a mobile phone or camera or any other device. Any expenses incurred during submission are to be borne by the Participant.

4. There is no registration. Entry is determined by the posting of the photo with accompanying story to either Facebook or Instagram and tagging it with the #OurLakeOhrid hashtag. To be eligible, entries MUST be set as ‘Public’ so that they are visible to the project team.

5. Entries must be submitted to Facebook or Instagram before 25 September 2017 at 18:00 Paris time (GMT + 2). Entries published after the established deadline shall not be considered. The project team shall not bear any responsibility for late or lost Entries due to network failure or any other reason.

6. Photos must be taken and the accompanying text written by the Entrant him or herself. Photos must have been taken in the last five years, i.e. after 25 July 2012 in the Lake Ohrid region. Photos can be colour-corrected or have filters applied, but should not be digitally manipulated in terms of content and context.

7. The project team reserves the right to exclude Entries that have obscene, violent, sexually explicit, sexist or racist content, or which violate any fundamental rights. The Entries must also not invade the rights of privacy of any person, living or deceased.

8. By submitting their Entries via Instagram and Facebook and using the #OurLakeOhrid hashtag, the Entrants accept that these Entries may be used by the project team as part of its communication tools including in the Lake Ohrid region photo album prepared as part of the EU/UNESCO project for the Lake Ohrid region. By participating, the Entrants declare their agreement that the project team may use the material in line with the UNESCO Open Access policy (http://www.unesco.org/open-access/terms-use-ccbysa-en).

9. Entrants must possess the exclusive rights to Entries and are responsible for having obtained any necessary permission from the subjects shown on the Entries, in accordance with applicable law. The project team will not be responsible for any claims or complaints against infringement of rights or damages from third parties relating to the Entries, and the Entrant agrees to indemnify and hold project team harmless in such cases.

10. After 20 October 2017, the top fifty (50) Entries will be contacted via the social media profile used to submit the Entry and asked to provide the following information:
name of the photographer (Entrant);
location of the photo;
date of the photo;
title; and
full name of the person/people appearing on the photo, if applicable. 

11. Shortlisted Entrants will also be asked to sign a Creative Commons license that allows others to use and distribute the photos and texts. The Entrants will retain the right to use their images for whatever purpose they wish, and be attributed for any usage by project team or any another party. Users not agreeing to this license, or failing to respond within one week to project team’s message, will be excluded from the contest. For more information about the license, visit: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.5/.

10. The project team will select the winning Entries on the basis of the following main criteria: (i) creativity, (ii) content (i.e. effectiveness of the entry as a tool to promote the values of the Lake Ohrid region) (iii) composition (i.e. technical and artistic quality of). The photo and text will be treated as equally important – a strong photo without accompanying text will not be considered.

11. Top 50 entries will receive a free copy of the Lake Ohrid region photo album. There will be no cash alternatives. Top 50 entries will be compiled into a # OurLakeOhrid photo gallery, which the project team reserves the right to use in a manner it deems suitable. 

12. The project team’s decision will be final. Any attempt by an Entrant to influence the result or subvert the contest will lead to immediate disqualification.

13. Participation in this contest implies accepting all of the present Terms and Conditions without exception. The project team reserves the right to rule on any issue(s) not covered by these Terms and Conditions. In the event that an Entrant should disagree with any decision made by project team, that Entrant will have the right to withdraw his or her Entry.

14. The project team will inform the winners of the results of the challenge. If a winner is unable to be contacted after reasonable attempts have been made to do so, project team reserves the right to select the next best Entry.

15. The project team reserves the right to modify or cancel the contest or any of the arrangements, schedules, plans or other items directly or indirectly related to the contest, at any time and for any reason.

16. Winners will be entirely responsible for any taxes or charges related to the receipt of any prize.

For any further information, email a.fiebig@unesco.org

Monday, July 17, 2017

Marta Pejoska, the story of the silver filigree artists from Ohrid

Marta is a young architect who lives in Ohrid. She has dedicated herself to a beautiful tradition, turning silver filigree into contemporary modern jewellery. Following architectural studies she established her conceptual studio for contemporary jewellery design in 2011, opening the first private art atelier and gallery for contemporary jewellery and filigree in her home town in 2014, in her name, Marta Pejoska,. Her designs are unique. In continuing an old tradition she is creating beautiful objects. The newsletter interviewed her to find out more about her work.

Marta, how did you start your silver filigree business?
My silver filigree business began informally almost twelve years ago when I learned the craft. At that time I was studying architecture, and in the summer I worked in my father's atelier (he was a self-taught painter and also an architect by education) and whenever I had the time, I designed and made small jewellery. As time passed the filigree jewellery became my passion and this passion has grown. When I graduated I knew what I wanted to do, so, in 2011, I established my studio and my jewellery brand under my name. This was followed, in 2014, with the opening of the first private art atelier with a gallery for contemporary jewellery and filigree in Ohrid, and in Macedonia.

From whom did you inherit this profession?
The technique for making filigree jewellery was traditionally passed from father to son. You couldn't learn if you weren't part of the family of a filigree master. Today, it's no longer like that. I learned the basics of the filigree technique back in 2005. I took part in the project Revitalizing of the old traditional crafts, held in the Old Bazaar in Skopje. The project was important, because at that time, the traditional crafts were in danger of dying out. There was no interest in them and there were just a few people doing such work. Filigree is part of the intangible Macedonian cultural heritage, and should be kept alive.

How old is this tradition in Ohrid?
According to the last filigree master of Ohrid, his family had a tradition on paper going back 200 years (and other records for 400 years).

Are you following the old tradition, or mixing it with new and modern ideas?
I cherish traditional filigree and I do it with great honour. But I also have the urge to make new filigree, using the traditional filigree technique with silver as the basic material. The main idea of my studio is creating wearable art jewellery that emerges from the mix between the old traditional filigree technique—its conservative principles—and the mind of the young artist, the freedom of thinking.

Who are your clients?
I have regular clients, domestic and foreign. My work speaks for itself I suppose, and I’m getting new clients every day! A lot of people find me online and choose to contact me among others, because as some have said, I give the traditional filigree jewellery a modern twist, and I do it well, I hope. Basically, all of my clients are people who have recognised the value of filigree and handcrafted jewellery. Among them are people who are seeing a unique piece of jewellery not just as jewellery but as art, as sculpture, an object with a story behind it. I have this way of working; whenever I have a commissioned order and I have to custom design a piece, I intend to meet the client, talk a while, have coffee at least and get to know them. Thus, I can create a piece of jewellery that meets precisely their preferences.

Are there other people doing the same art work as you?
In my home town of Ohrid, at the moment there are only a couple of registered artists doing filigree work. In Macedonia, there are also a few other established jewellery designers who are trying to create and sustain the scene of jewellery design with our independent jewellery work. Some of us have the filigree technique as our main work to earn a living.

Shqip

Marta Pejoska, historia e një artiste filigrani nga Ohri

Marta, një arkitekte e re nga Ohri, i është përkushtuar traditës së bukur të punimit me filigran duke krijuar bizhuteri moderne. Pasi ndoqi studimet për arkitekturë ajo krijoi studion e saj për bizhuteritë moderne në vitin 2011, vit ku hapi atelien e saj private dhe një galeri me bizhuteri dhe filigran në qytetin e saj në vitin 2014, me emrin e saj, Marta Pejoska. Punimet e saj janë unike, në vazhdim të traditës së vjetër, duke krijuar objekte fantastike. Ne i morëm një intervistë për të mësuar më shumë për punën dhe pasionin e saj.


Marta, si e filluat biznesin e punimit me filigran? 
Biznesi im i punimit me filigran ka nisur që kur unë mësova zanatin. Në atë kohë unë studioja për arkitekturë dhe gjatë verës punoja në atelienë e babait tim (ai ishte një piktor autodidakt dhe kishte studiuar për arkitekturë) dhe sa herë kisha kohë të lirë unë dizenjoja dhe krijoja bizhuteri të vogla. Teksa koha kalonte bizhuteritë me filigran u bënë pasioni im, pasion i cili vazhdoi të rritej. Kur u diplomova e dija se çfarë doja të bëhesha, kështu në vitin 2011, unë krijova studion time dhe bizhuteritë e mija me emrin tim. Më pas në 2014, hapa atelienë e parë private me një galeri me bizhuteri modern të punuar me filigran, në Ohër, Maqedoni.

Nga e keni trashëguar këtë zanat?
Teknika e punimit me filigran ka qenë traditë e kaluar brez pas brezi. Ti s’mund të mësosh nëse nuk je pjesë e familjes së një mjeshtri të filigranit. Sot, nuk është më kështu. Kam mësuar bazat e punimit të filigranit në 2005. Kam marrë pjesë në projektin “Rivitalizimi i zanatit të vjetër”, i mbajtur në Pazarin e Vjetër në Shkup. Projekti ishte i rëndësishëm, sepse në atë kohë zanati ishte në zhdukje. Nuk kishte shumë interes dhe ishin shumë pak njerëz që punonin në këtë zanat. Filigrani është pjesë e trashëgimisë direkte kulturore Maqedonase dhe duhet mbajtur gjallë.

Sa e vjetër është kjo traditë në Ohër? 
Sipas mjeshtrit më të vjetër të filigranit në Ohër, familja e tij e ka pas traditë e cila është e dokumentuar dhe daton që para 200 vitesh (ndërsa në dokumente të tjera daton që para 400 vitesh).

Ju vazhdoni traditën e vjetër, apo e përzieni me ide të reja? 
Unë e vlerësoj filigranin tradicional dhe e bëj me kënaqësi të madhe, por unë kam kërkësa për të bërë punime duke përdorur teknikën tradicionale të filigranit me argjend si material bazë. Ideja e krijimit të studios ishte që të krijoja bizhuteri që krijohen nga përzierja e traditës së vjetër të filigranit me teknikat e tij konservative dhe duke futur elemente të reja moderne, sipas konceptit të një artisti të ri.

Cilët janë klientët tuaj?
Kam klientë të rregulltë, vendas dhe të huaj. Puna ime flet vetë dhe ka tërhequr klientë të rinj çdo ditë. Shumë njerëz më gjejnë online dhe nga aty më kontakojnë mua mes të tjerëve, sepse siç e thashë, unë i jap filigranit tradicional një përzierje moderne dhe mendoj se e bëj mirë këtë gjë. Në fakt, klientët e mi janë njerëz që i njohin vlerat e filigranit dhe bizhuterive të punuara me dorë. Mes tyre janë njerëz që i shohin bizhuteritë si art unik, jo vetëm si bizhuteri, por si skulpturë, një objekt me një histori nga pas. Unë punoj në këtë mënyrë: sa herë që marr një porosi nga një klient dhe që kërkon një dizajn të personalizuar, unë përpiqem ta takoj klientin, të bisedoj, të pi një kafe dhe ta njoh. Në këtë mënyrë, mund të krijoj një bizhuteri që u përshtatet preferancave të secilit.

A ka njerëz të tjerë që bëjnë të njëjtën punë si ju? 
Në qytetin tim, në Ohër, për momentin janë vetëm disa artistë të regjistuar që punojnë me filigran. Në Maqedoni, ka disa që kanë dizajner bizhuterish që po mundohen të krijojnë dhe të vazhdojnë traditën e krijimit të bizhuterive duke punuar në mënyrë të pavarur. Disa nga ne, teknikën e filigranit e kanë si punë kryesore për të fituar para.

Tuesday, July 11, 2017

Lake Ohrid region World Heritage nomination file in progress

The State Party of Albania is progressing with the nomination file to for the extension of the World Heritage property the Natural and Cultural Heritage of the Ohrid region to the Albanian side of Lake Ohrid, which comprises one third of the lake.
Lake Ohrid, Photo: Ardian Fezollari
Albania’s Ministries of Environment and Culture confirmed that the EU-funded project Towards strengthened governance of the shared trans-boundary natural and cultural heritage of the Lake Ohrid region is now entering the final phase with the preparation of the nomination file. “We have worked very hard, and think that now the voluminous file is almost ready.” says the head of the Albanian expert team working on the file, Dr Spase Shumka, a hydrobiologist and professor at the Agriculture University, Tirana. It is hoped that the nomination file will be ready for submission to UNESCO by the Albanian authorities early next year.

The nomination extension file (also known as a major boundary modification) currently has over 100 pages and includes sections on the identification and description of the site, and most importantly, the justification for its inclusion on the World Heritage List. There are many interesting facts about the Lake Ohrid region that were not well-known before, even by locals. For example, the Lake Ohrid region has 18 natural monuments proclaimed as IUCN Category III protected areas by government decision no. 676, dated 20 December 2002. Among these monuments there are ten geological monuments, three hydrological monuments and five biological monuments.


When asked what the most difficult part was in preparing the nomination file, Dr Shumka noted that it took much effort to undertake a comparative analysis of Lake Ohrid with other ancient lakes in Europe and elsewhere in the world that are also listed on the World Heritage list, analysing the significant attributes of Lake Ohrid, why it is unique, and why it should be inscribed on the UNESCO World Heritage List. The difficulties, says Dr Shumka, lie in the fact that in Albania there are very few written studies or historical facts verifying ancient settlements in the area, because during the time of communism no extensive scientific study of the area was undertaken.

Spase Shumka 
The nomination document also examines the rapid changes and developments after 1990 and the increasing human population in the lake catchment areas (almost tripling), the eutrophication of the water, and the continuing use of water for agriculture as factors that are currently adversely affecting the ecosystems. It was only in November 1999 that the Albanian side of Lake Ohrid was proclaimed as a Protected Area, which covers both water and terrestrial ecosystems (Pogradec Terrestrial–Aquatic Territory Protected Landscape Area, with a surface area of 27,323 ha)..

Dr Shumka states that, unsurprisingly, the natural attributes of the Albanian side of Lake Ohrid are the same as on the Macedonian side. The nomination file also highlights that the Lake Ohrid and Prespa region represents a unique ecological and bio-geographical phenomenon in Europe. Along with a large number of endemic, rare and relict species of high significance, their different ecological characteristics, distribution and origin have contributed to the region‘s uniqueness.

Arta Dollani
Meanwhile, Arta Dollani, Director of Institute of Cultural Monuments of the Republic of Albania, advises on the cultural heritage of Lake Ohrid, highlighting that this is equally as important as the natural part: “The lakeside, the cultural attributes and landscape of Lin Peninsula and Lin village, as well as the scenic area of Lin and Drilon, the north part of Lin, and the pile dwellings (former stilt houses/palafittes) are all to be included in the nomination file. This region has cultural attributes and outstanding values similar to those of the Macedonian parts, which already have gained the World Heritage status. The proposed region has a special morphology and position. 
Surrounding fields, views from Galicica and Mali i Thate, archaeological ruins of the Palaeo-Christian church and palafitte along the lakeside in Lin village and its mosaic with its visual integrity and well-preserved traditional architecture, all encompass outstanding values of heritage. The buffer zone includes a region settled since pre-historic times, with traces from the Via Egnatia. The Lin Peninsula and its architecture, Palaeo-Christian church is one of the best examples of its kind in Albania, as well as traces of palafitte as a cultural landscape, and aspects of cultural heritage and traditional crafts. Having guidelines and the recommendations of experts from ICOMOS, IUCN & ICCROM to ensure the protection and integrity of the unique values of cultural heritage in the possible area for World Heritage nomination, the working group from the Ministry of Culture, Institute of Monuments and Regional Directorate of Korca have substantially contributed in the preparation of the Draft Annex – the World Heritage Supplement to the Management Plan of the Protected Landscape of Pogradec Region (2017–2027), a document that accompanies the nomination file. The technical group of the Ministry of Culture and Institute of Monuments undertook an evaluation of the cultural heritage material and spiritual aspects of the Albanian part of Lake Ohrid”- she says.
After the last revision, the nomination file will be sent to the Ministry of Foreign Affairs. It is this ministry that will hand the file to the UNESCO World Heritage Centre for the usual evaluation process by the IUCN and ICOMOS and eventually for discussion by the World Heritage Committee. Dr Shumka says that, hopefully in 2020, the Albanian part of Lake Ohrid will be inscribed as a World Heritage property.

Shqip

Dosja për nominimin e Liqenit të Ohrit si pasuri botërore në progres

Shqipëria po përparon në përgatitjen e dosjes për zgjerimin e pasurisë së trashëgimisë botërore natyrore dhe kulturore të rajonit të Liqenit të Ohrit, me pjesën shqiptare të Liqenit, e cila përbën një të tretën. Ministritë shqiptare të Mjesidit dhe Kulturës konfirmuan se projekti i financuar nga BE: “Drejt një qeverisjeje të përbashkët të trashëgimisë natyrore dhe kulturore ndërkufitare të rajonit të Liqenit të Ohrit”, po hyn tashmë në fazën finale me përgatitjen e dosjes së nominimit. “Ne kemi punuar shumë, dhe mendoj se tashmë dosja voluminoze është gati, thotë kreu i grupit të ekspertëve që po punojnë më diosjen z Spase Shumka, një hidrobiolog dhe professor në Universitetin Bujqësor Tiranë. Shpresohet që dosja të jetë gati për t’u dorëzuar në UNESCO nga autoritetet shqiptare në fillim të vitit që vjen.
Dosja për zgjerimin e këtij nominimi, (gjithashtu njihet si një modifikim i madh i kufirit të kësaj pasurie) tashmë ka 100 faqe dhe përfshin seksione që kanë të bëjnë me identifikimin dhe përshkrimin e kësaj pasurie, por më e rëndësishmja është justifikimi i përfshirjes së kësaj pjese të Liqenit në Listën e Trashëgimisë Botërore. Ka shumë fakte interesante për rajonin e Liqenit të Ohrit, që nuk kanë qenë të njohura më parë, edhe nga banorët lokalë. Për shembull, Rajoni i Liqenit të Ohrit, ka 18 monumente natyrore të shpallura si zona të mbrojtura, kategoria III sipas IUCN, në bazë të një vendimi qeverie nr 676 datë 20 dhjetor 2002. Mes këtyre monumenteve, janë dhjetë monumente gjeologjike, tre hidrologjike dhe pesë monumente biologjike.
Kur u pyet, se cila ishte pjesa më e vështirë në përgatitjen e kësaj dosjes, Dr Shumka theksoi se është dashur shumë përpjekje në analizën krahasuese të Liqenit të Ohrit me liqene të tjerë antikë në Europë dhe kudo në botë, që janë të listuar në Trashëgiminë botërore; është dashur të analizohen cilësitë e rëndësishme të Liqenit, përse ai është unik, dhe përse duhet të hyjë në listën e UNESCO. Vështirësia thotë Dr Shumka qendron gjithashtu në faktin se në Shqipëri ka pak studime të shkruara apo fakte historike që verifikojnë vendbanimet antike në zonë, sepse gjatë kohës së komunizmit, nuk ka patur studime shteruese shkencore për këtë zonë.
Dokumenti i nominimit gjithashtu ekzaminon ndryshimet dhe zhvillimet e shpejta pas viteve 1990 dhe rritjen e popullsisë në zonën rreth liqenit, ndotjen e ujit, dhe përdorimi i ujit për bujqësi si faktorë që aktualisht kanë prekur ekosistemet. Ishte nëntori i vitit 1999 kur pjesa shqiptare e Liqenit të Ohrit, u shpall zonë e mbrojtur, që përfshin ekosistemet e ujit dhe të tokës, gjithsej një sipërfaqe 27 323 ha.
Doktor Shumka deklaron se fatmirësisht atributet natyrore të pjesës shqiptare të Liqenit të Ohrit, janë njësoj si në pjesën maqedonase. Dosja e nominimit gjithashtu thekson se rajonet e Liqenit të Ohrit dhe Prespës përfaqësojnë një fenomen unik ekonologjik dhe biogjeografik në Europë. Bashkë më një numër të madh speciesh endemike, të rralla dhe relikte me rëndësi të lartë, karakteristikat e tyre ekologjike, shpërndarja dhe origjina kanë kontribuar në unicitetin e rajonit.
Ndërkohë Arta Dollani, Drejtore e Institutit të Monumenteve kulturore të Republikës së Shqipërisë flet mbi trashëgiminë kulturore të Liqenit të Ohrit duke theksuar se është po aq e rëndësishme sa trashëgimia natyrore. Në kufirin e zonës së propozuar për statusin pasuri botërore përfshihet: “Vija e Bregut të Liqenit, veçoritë kulturore të peisazhit të gadishullit të Linit dhe fshati Lin, zonat kritike për integritetin skenik të Liqenit (driloni, pjesa e bregut në veri të Linit), zonat ku janë identifikuar vendbanimet palafite”. Ky rajon i propozuar përfshin karakteristika dhe atribute të rëndësishme kulturore që pasqyrojnë ato të pjesës maqedonase që ka statusin pasuri botërore, thotë Dollani. Ajo shton se rajoni i propozuar ka një pozicion dhe morfologji të veçantë. Fushat përreth, fushëpamjet e hapura drejt malit Galicica, malit Mali i Thate, Rrafshit të Strugës dhe Ohrit, rrënojat arkeologjike të bazilikës paleokristiane dhe të vendbanimeve palafite përgjatë bregut të liqenit dhe fshati i Linit me me integritetin vizual të ruajtur ende dhe arkitekturën tradicionale, janë burime të trashëgimisë dhe vlera të qënësishme.
Kufiri i (propozuar) i këtij rajoni përfshin tipare që përcjellin vlerën e jashtëzakonshme universale të pronës në territorin maqedonas që ka status pasuri botërore.
Brenda këtij kufiri përfshihet një rajon i banuar që në periudhat prehistorike, udhëkalim i Via Egnatia, gadishullin e Linit me shëmbujt e arkitekturës së trashëguar, rënojat e kishës paleo kristiane dhe mozaikët e saj, një nga shembujt më përfaqësues të artit të punimit të mozaikut të periudhës paleokristine në Shqipëri, gjurmë te vendbanimeve palafite të identifikuara dhe peisazhi kulturor, aspekte dhe vlera të trashëgimisë shpirtërore dhe artizanatit lokal.
Në kuadër të projektit “Drejt një qeverisjeje të përbashkët të trashëgimisë natyrore dhe kulturore ndërkufitare të rajonit të Liqenit të Ohrit” është përgatitur dhe finalizuar “Dokumenti Strategjik i cili identifikon Mundësitë e Zhvillimit të Qendrueshëm në pjesën shqiptare të rajonit të Liqenit të Ohrit”. Ky dokument është përgatitur nga trupat këshillimore ICOMOS dhe IUCN në përgatitjen e të cilit kanë kontribuar institucionet shqiptare të përfshira në këtë projekt. Janë proces pergatitje: Drafti i dosjes së nominimit të rajonit shqiptar të Liqenit të Ohrit për statusin pasuri botërore e UNESCO-s si zgjerim i pasurisë së trashëgimisë botërore “Natural and Cultural Heritage of the Ohrid region”. “Manuali për mirëmbajtjen dhe rehabilitimin e trashëgimisë arkitektonike të pjesës shqiptare të Liqenit të Ohrit”.
Pas rishikimit të fundit, dosja e nominimit do të dërgohet në Ministrinë e Jashtme. I takon kësaj Ministrie që të dorëzojë dosjen në Qendrën e Trashëgimisë botërore të Unescos për procesin e vlerësimit të zakonshëm nga IUCN dhe ICOMOS, ku gjithashtu do bëhet dhe diskutimi i komitetit të Trashëgimisë Botërore. Doktor Shumka thotë se shpreson që në 2020 pjesa shqiptare e Liqenit të Ohrit të hyjë në UNESCO si pasuri e trashëgimisë botërore.