Monday, April 16, 2018

Intervistë me Nikola Paskalin, një nga fituesit e konkursit #OurlakeOhrid

Z. Nikola. Së pari duam t’ju urojmë për fotot e mrekullueshme që ju keni postuar në konkursin tonë të fotografisë #OurLakeOhrid. 6 nga 50 fotot fituese janë me autorësinë tuaj. Janë shumë unike pasi përfaqësojnë një pjesë jo shumë të dukshme të Liqenit për fotografët e tjerë, pikërisht botën nënujore të Liqenit të Ohrit. Çfarë mund të na thoni rreth kësaj eksperience? 

Që në moshë të vogël, isha në kontakt me botën nënujore pasi im atë ishte zhytës. Shpesh isha pjesë e udhëtimeve të tij nënujore me miqtë dhe kolegët, dhe këto udhëtime shënuan hapat e mi të parë drejt eksplorimit nënujor. Tashmë e praktikoj këtë sport prej 16 vitesh, që nga zhytja ime e parë në Liqenin e Ohrit. Pas diplomimit në arkeologji, unë kombinoj dy profesionet e mia në një, pikërisht në arkeologjinë nënujore. Kryesisht kërkimet e mia fokusohen në zonat arkeologjike nënujore ekzistuese, por gjithashtu eksploroj dhe zona të tjera të pazuluara dhe shpella nënujore, duke zbuluar florën dhe faunën. Gjatë sesioneve të mia të zhytjes, nuk mund të humbas mundësinë për të shkrepur foto, dhe për t’ia treguar këtë bukuri botës. Eksperienca më ka mësuar që të jem shumë i kujdesshëm, të ruaj dhe të mbroj liqenin tonë si një trashëgimi e çmuar në çdo këndvështrim: natyror, kulturor, shkencor dhe turistik. Mendoj se ne duhet ta mbrojmë fort këtë trashëgimi që kemi.

Cilat janë gjërat më të rëndësishme që keni gjetur në thellësi të Liqenit? 
Një nga zbulimet më interesante në gjithë eksperiencën time është një barkë ‘monoxyl’, një tip barke e gjatë e zbuluar nën ujërat pranë Manastirit të Shen Naumit në vitin 2009. Është një pajisje druri, objekt lundrimi që quhej monoksil për arsye se në pamje të parë të duket se është bërë vetëm me një copë të vetme druri. Nevojiten kërkime të tjera për të identifikuar se çfarë tip objekti është, për çfarë aktiviteti përdorej dhe cilës periudhë i përket. 

Së fundi, keni publikuar në mediat sociale foto të shumë barkave të mbytura. Sa të vjetra janë dhe cila është historia e tyre? Çfarë bëni ju me ato që gjeni? A i dërgoni në muze, në Ohër apo në Strugë? 
Anijet e mbytura në Strugë janë një vend shumë interesant arkeologjik me rëndësi për eksplorime shkencore. Janë dy barka të mëdha dhe disa vagone mallrash të prodhuar në 1887 nga një kompani italiane. Mendohet se anijet janë mbytur këtu gjatë Luftës së Parë Botërore dhe ky vend është zbuluar nga zhytësit në Strugë në vitet 80. Ka shumë histori të ndryshme për historinë e këtyre anijeve, por vetëm me kërkime shkencore të sakta mund t’i përgjigjen disa pyetjeve si: me çfarë mënyre janë zhytyr këto anije, nëse janë mbytur enkas? Ose nëse nuk janë sulmuar, si janë mbytyr? Gjithashtu nga kërkimet dhe arkivat duhet të gjejmë saktësisht se çfarë ngarkese transportonin ato? Për çdo zbulim që ne bëjmë nën ujë, informojmë Institutin për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës dhe muzeumet e Strugës dhe Ohrit. Atyre u çojmë fotografitë, videot dhe gjithë matierialet grafike që ne gjejmë nga udhëtimet tona nën ujore. Gjithashtu çdo objekt i gjetur i dorëzohet institucioneve. Është detyra jonë të informojmë muzeumet, pasi nuk kemi një Qendër të Arkeologjisë Nënujore në vendin tonë, që është e domosdoshme.

Sa e mbrojtur është pasuria nënujore e Liqenit të Ohrit?
Qyteti i Ohrit dhe Liqeni i Ohrit janë listuar si një pasuri mikse natyrore dhe kulturore në UNESCO. Institucionet janë duke punuar për të mbrojtur, ruajtur dhe promovuar Liqenin e Ohrit si një trashëgimi unike. Gjithashtu qytetarët, organizatat civile marrin pjesë aktivisht në ruajten e kësaj trashëgimie. Por mendoj se mund të bëjmë më shumë dhe më mirë. Problemet ende ekzistojnë dhe nevojiten strategji për t’i tejkaluar ato. Siç ju thashë, nevojitet ndërtimi i një Qendre të Arkeologjisë nënujore. Ne shpresojmë që kjo të bëhet një Qendër Ndërkombëtare, e cila të kujdeset për mbrojtjen dhe eksplorimin e siteve të arkeologjisë nënujore. Jam i sigurt se dhe vendet e rajonit do të ishin të interesuara për këtë bashkëpunim dhe për të shkëmbyer eksperiencat e tyre. Kjo qendër do të ishte me rëndësi të madhe për mbrojtjen dhe ruajtjen e trashëgimisë së Liqenit të Ohrit.

Ju ofroni trajnime për zhytësit e rinj në qendrën tuaj AKVATEK. Cila është këshilla që u jepni të rinjve se si ta mbrojnë këtë trashëgimi?
Qendra e zhytjes AKVATEK ofron një sërë kursesh, që nga zhytjet rekreative e deri tek teknikat më profesionale të zhytjes. Ne vazhdimisht dhe pa u lodhur u mësojmë të rinjve si të sillen dhe si të respektojnë trashëgiminë kulturore dhe ntyrore. I paralajmërojmë të mos prekin asgjë nën ujë, të mos marrin objekte që janë me vlerë dhe të mos dëmtojnë sitet nënujore. Përgjithësisht studentët tanë janë në dijeni se po zhyten në një liqen që ka një pasuri të jashtëzakonshme në çdo kuptim. Rregulli numër një është: Shiko, por mos prek!

ps/ Artikulli u publikua në gazetën "Mbrojtja e Liqenit te Ohrit" 


English

Interview with Nikola Paskali, one of the winners of Social Media Contest 

Mr. Nikola, firstly we would like to congratulate you for the beautiful photos you submitted to #OurLakeOhrid Social media contest. 6 of them are among 50 winning photos of the competition. Your photos are so unique, since they represent the underwater species and the life beneath the lake. What you can tell us about your experience?

Since I was I little boy, I was in touch with the underwater world, because my father is a scuba diver. Often, I was a part of his scuba diving trips and journeys with his friends and colleagues, which became my first steps into underwater exploring. I practice this sport for almost 16 years now, since my first dive in the Ohrid Lake. After my graduation on archaeology, I combine my two occupations in one - underwater archaeology. Mainly, my research is focussed on existing underwater archaeology sites, but I also explore new undiscovered sites and underwater caves, discovering the flora and fauna. During my scuba diving sessions, I can't miss the occasion and opportunity to take some photographs to show the underwater beauties to the world. But my experience taught me that we need to be very careful, to preserve and protect our lake as a heritage, from every perspective: naturally, culturally, scientific, and touristic. From my point of view, we should strongly keep trying to preserve our heritage.

What are the most important things you found in the depth of lake? 
As the most interesting discovery, I would mention the sunken monoxyl (monoxylon ) - longboat in the waters close the monastery of St. Naum, which was discovered in 2009. It is a wooden floating, sailing object that we called monoxyl, because at first glance it looks like it was made from one piece of wood. Further research needs to identify what type of floating object it is, for what kind of activities it served and during what period it was used.

Lately, you have published photos of some sunken boats. How old are they, and do you know their history ? What do you do with all your findings? Do you send them to the museums in Ohrid or Struga? 


The sunken ships in Struga are an interesting underwater site for tourism and scientific underwater explorations. There are two major tugboats and several freight wagons produced in 1887 by an Italian company. Ships are deliberately sunk during the First World War and the site was discovered by divers from Struga in the '80s. There are many different stories about these ships but only with adequate research, we can confirm and answer some questions such as: what type of method is used for their sinking if they are intentionally submerged? Or if not deliberately, why they sunk? Also, by researching the archives, we can find out exactly what they were used for, what kind of cargo was transported? For every new discovery, we inform the Institute for Protection of Cultural Monuments and Museums in Ohrid and Struga. They are constantly receiving photographs, videos and other graphic materials from underwater discoveries and sites. Findings and artefacts are delivered to the institutions. It is our obligation to inform the museums, since we do not have a centre for Underwater Archaeology in our country, which is more than necessary.

How protected is the underwater heritage of Lake Ohrid? 

Ohrid city and Lake Ohrid are listed as a mixed Cultural and Natural World Heritage site by UNESCO. Institutions are working to protect, preserve and promote the Lake Ohrid as a unique heritage site. Also, citizens and organizations actively participate in heritage preservation. But we can do more and better, I think. Problems still exist and we need strategies to overcome them. As I said before, a centre for underwater archaeology on the Ohrid Lake must be built. We hope this centre to become an international centre for underwater archaeology, which will take care for the protection and exploration of underwater archaeological sites. I am quite sure that other neighbouring countries will also be interested in cooperation and exchange their experiences. It would be of great importance for the preservation and protection of the heritage of Lake Ohrid.

You offer diving training at your centre AKVATEK. Do you have some advice for new divers how to protect and not destroy this heritage? 
The AKVATEK diving centre offers various diving courses, from recreational diving to professional technical specialities. We constantly and tirelessly teach new divers how to behave and to respect the cultural and natural heritage. We warn them that if they move something, or take objects which are precious, valuable information will be lost. Mainly, our students are aware that they are diving into a lake which possesses an enormous wealth in every sense. The main rule is: Watch, do not touch!

Monday, April 9, 2018

Interview with Eduard Shalsi about tourism in Pogradec

Mr. Shalsi, this winter you climbed the peak ‘Pllaja a Pusit’, which belongs to Mali i Thatë around the Pogradec area. What are the opportunities for tourism in Pogradec with these new attractions?


Pogradec is more known for lake tourism, especially during the summer, but it hides great oppportunities for adventurous tourism, as well as for historical and cultural tourism.
Mali i Thatë, is like a pearl which stands proudly by the lake as a dividing station between Lake Prespa and Ohrid. We only knew some famous touristic places such as Lin Mosaic, but there are other hidden gems, such as the Ice lakes of Lukova, Goliku Bridge, Guri i Kamjes, which we are trying to promote lately. I think probably this summer you will see how the youth of Pogradec will promote some very interesting itineraries around Pogradec, which are tending to enrich the touristic products and expand the touristic season in the Pogradec area. 

Mr. Shalsi, the Albanian side of Lake Ohrid will potentially become UNESCO World Heritage. What are the plans of Government to develop this area?

Firstly, I want to mention some strategic investments that the Government has started in Pogradec, such as the Ring Road and the entrance of Pogradec. The road Lin-Pogradec is fully financed and we hope that the three projects will be finalized in the end of this year. We have financially supported the Municipality of Pogradec to improve the infrastructure of the city. Also we planned to expand the promenade by the lake, but we will do this in accordance with strict criteria that UNESCO applies for this region. There are some other projects for investments in electric power transmission and school infrastructure.

Lin and Tushemisht are included in the Government Program for investment in 100 villages, with opportunities in Tourism. Can you tell us more about this plan?
The program for Lin and Tushemisht in the Lake Ohrid region is mostly focused on development of rural areas which are situated on lake shore. We plan to have 3 types of projects: interference with public infrastructure, projects for economic development of local communities and training for vocational education. The project will last 3 years, and by its end we hope to have tangible results on employment, tourism, creating an agro tourism network and seeing the impact of infrastructure projects for the respective communities. Meanwhile, the American Fund of Development has started a feasibility study for the area Drilon-Tushemisht to suggest the ways how to better develop the area in continuity of some successful investments they had in partnership with Albanian Government in some other cities (Korca, Tirana, Vlora).

The cleanliness of Lake Ohrid  has often been criticised. Are there plans from the Government to deal with this problem?
The World Heritage supplement of Management Plan for the protected landscape of Pogradec 2017-2027 describes exactly the management plan of cleaning the lake. The aim is to stop the deteriorating the situation of chemical and physical environment of the lake and its ecosystem. Among our objectives for the future 10 years we can list the following:
-Full treatment of wastewater and industrial waters;
-Cleaning and decontamination of Memelisht industrial zone and other mineral areas. We hope this year, based on a study we have, to reduce the level of pollution from the heavy metals sediments in the lake around Memelisht (chromium, nickel, cadmium, iron etc);
-Restoring and rehabilitating to its natural state, the Drilon park and the whole wetland complex surrounding it, which is a very popular place to relax and enjoy;
-Building a functional system for solid waste collection and disposal;
- Organizing an awareness campaign for engaging communities on vulnerary cleaning the lake.

Ps/ The article was published at Newsletter 7 , "Protecting Lake Ohrid"


Intervistë me Eduard Shalsi, deputet në parlamentin shqiptar

Kohët e fundit ju pamë në një ngjitje në Malin e Thatë, pikërisht në Pllajën e Pusit, duke promovuar turizmin malor rreth rajonit të Liqenit të Ohrit. Si mendoni cilat janë potencialet turistike të kësaj zone?
Pogradeci pavarësisht se njihet vetëm për turizmin liqenor, brënda vetes fsheh edhe një potencial të jashtëzakonshëm malor dhe historic dhe kulturor. Mali i Thatë është perla që rri kryeneç mbi liqen si stacioni ndarës mes Liqeneve të Prespës dhe Liqenit të Ohrit. Njohim disa pika turistike të famshme, si Mozaiku i Linit, por gjithashtu perla të tjera të fshehura janë Liqenet Akullnajore të Lukovës, Ura e Golikut Guri Kamjes, të cilat po përpiqemi t’i promovojmë. Këtë verë do shihni sesi së bashku me të rinjtë e Pogradecit ne do promovojmë disa shtigje shumë interesante të zonës së Pogradecit, me qëllim zgjerimin e gamës së shërbimeve turistike.

Cilat janë planet e Qeverisë për të zhvilluar zonën tashmë që edhe pjesa shqiptare e Liqenit të Ohrit do të jetë në Unesco dhe liqeni do mbrohet si i tërë?

Fillimisht me duhet t’ju sjell në vëmendje se kemi nisur disa investime strategjike siç janë Unaza dhe hyrja e Pogradecit. Gjithashtu për rrugën  Lin – Pogradec kemi siguruar financimin e plotë dhe besojme se brenda këtij viti të tre këto investime të përfundojnë. Kemi mbështetur Bashkinë e Pogradecit për financimin e një blloku banimi për të dhënë një model zhvillimor se si e shohim ne përmirësimin e infrastrukturës së qytetit.
Gjithashtu po mendojme seriozisht për një shëtitore të madhe në qytet, përgjate liqenit, dhe tashmë që kemi dorëzuar aplikimin për në UNESCO do të duhet të planifikojmë dhe dezinjojmë duke respektuar rigorozisht dhe kriteret strikte që ky institucion aplikon.  Po punojme për të tjera investime në rrjetin energjitik, infrastrukturën arsimore si dhe shkollën profesionale.

- Lini dhe Tushemishti janë përfshirë në programin e 100 fshatrave per financim. Çfarë do të financohet konkretisht? 
Programi për Linin dhe Tushemishtin, synon zbatimin e investimeve të përbashkëta strategjike për zhvillimin e integruar të hapësirave rurale dhe liqenore të tyre.  Do të kemi tre tipe ndërhyrjesh me projekte, kryesisht me ndërhyrje në infrastrukturës publike, projekte që ndihmojnë zhvillimin ekonomik të tyre si dhe trajnime për formimin profesional. Në fund të programit 3-vjeçar që zgjat projekti, do të kemi rezultate të prekshme në punësim, turizëm, ngritjen e një rrjeti të agro-turizmit, por edhe projekte të infrastrukturës që do të jenë të prekshme për komunitetet përkatëse. Për zonën Drilon – Tushemisht ka filluar edhe një studim nga Fondi Amerikan i Zhvillimit, në vijim të investimeve të suksesshme që janë bërë në partneritet me qeverinë shqiptare në qytete të ndryshme të Shqipërisë.

Ka shumë kritika për pastërtinë e Liqenit të Ohrit. A ka ndonjë plan qeveria për të ndihmuar në këtë drejtim?
Suplementi i Trashëgimisë Botërore i Planit të Menaxhimit për Peizazhin e Mbrojtur të Pogradecit 2017 – 2027 sanksionon qartësisht plan menaxhimin e pastrimit. Qëllimi është ndalimi dhe ndryshimi i situatës së përkeqësimit të mjedisit fizik dhe kimik të liqenit dhe ekosistemeve të tij.  Ndër objektivat 10-vjeçare kemi vendosur :
Trajtimi i plotë i të gjitha ujërave të zeza dhe ujërave industriale;
Pastrimi dhe dekontaminimi i Memëlishtit dhe zonave të tjera minerare. Nga ky vit, të mos ketë asnjë rritje të nivelit të ndotjes nga metalet e rënda të sedimenteve në liqen përreth Memëlishtit (kromi, nikeli, kadmiumi, hekuri) duke përdorur një studim bazë deri më 2018.
Restaurimi në gjendje pothuajse natyrore i Drilonit dhe kompleksit të ligatinave, i cili është një vend i njohur dhe një zonë shlodhëse.
Ngritja e një sistemi funksional të grumbullimit dhe asgjesimit të mbetjeve të ngurta;
Organizimi fushatave të pastrimi vullnetar të bregut

Ps/ Artikulli u botua ne gazeten "Te mbrojme Liqenin e Ohrit"

Monday, April 2, 2018

Portrait/A daily life of fisherman in Pogradec

Endri is a fisherman who lives in Pogradec. Every day he gets up in the early morning to go fishing, which is the only job he does to feed his family. Endri is a father of three kids: a girl and two twin boys. Together with his wife, they are five in their family and Endri is the only person working. Endri says that it is hard to find another job in the Pogradec area, but with fishing they can live somehow. “Unfortunately this is a seasonal job. There are some strict regulations regarding the legal time to fish throughout one year, and we respect these rules”, he says. These restrictions have to do with some regulations during the specific times of the year. For each species, especially for Koran, Belushk and Krap, there are limits related to the fishing zone, the time of year, the size of the fish, and the type of fishing licence one can have”.


Endri, together with 40 other licensed fishermen in the Pogradec area, work only during the allowed time for fishing. Other months they go to the neighbouring country Greece to do some seasonal agriculture works, like collecting cherries or olives.
This is the routine life of a fisherman in the Pogradec area. Endri loves his job but he can’t be satisfied only with it, as like other fishermen he doesn’t have stable salary or insurance for its work.
But his days are not always grey. He says that the good news is that now the situation in Lake Ohrid is much better than some years ago. The number of fish are growing, and the lake is now much more populated with species, since the fishermen are very careful to respect the legal time of fishing and legal period of throwing fish eggs into the water.

On a lucky day, Endri can catch 2-3 kg fish and this is good for him. He sells it in fish collection centres in Pogradec for a price less than 10 euro/kg. With this money he can arrange somehow his economic problems. Endri is happy and optimistic that something is changing for good for his city. The attention of UNESCO, other bodies who trained fishermen how to protect this beautiful heritage, have done their work. It seems that everyone in Pogradec is aware to protect the lake, as it is considered the only vivid property of the locals. Endri is optimistic even for the new touristic developments and some investments from Government. “I’m happy that everyone now has turned their attention to Pogradec, to do something for better to our lovely and wonderful city”.

Ps. The article was published at Newsletter 7 "Protecting Lake Ohrid"

 Shqip

Jeta e përditshme e një peshkatari në Pogradec 

Endri është një peshkatar që jeton në Pogradec. Çdo ditë ai zgjohet herët në mëngjes për të shkuar për peshkim dhe kjo është puna e vetme që ai bën për të ushqyer familjen. Endri është babai i tre fëmijëve: një vajzë dhe dy djem binjakë. Së bashku me gruan ata bëhen 5 në familje dhe Endri është i vetmi që punon. Endri thotë se është e vështirë që të gjesh një punë tjetër në Pogradec, por me peshkimin mund të jetosh disi.
“Por kjo është punë sezonale. Ka rregulla strikte që që rregullojnë periudhën ligjore se kur duhet të peshkosh, dhe ne i respektojmë këto rregulla, - thotë Endri. Këto kufizime kanë të bëjnë me rregullimet e kohës specifike për peshkim. Për çdo specie, veçanërisht për Koranin, Belushkun dhe Krapin ka limite përsa i përket zonës së peshkimit, kohës, madhësisë së peshkut etj.
Endri bashkë me 40 peshkatarë të tjerë të linencuar në Pogradec punojnë gjatë kohës së lejuar për peshkim. Muajt e tjerë ata shkojnë në Greqinë fqinje për të bërë punë sezonale në bujqësi, si mbledhjen e qershive apo ullinj. Kjo është jeta rutine e një peshkatari në Pogradec. Endri e do punën e tij por nuk është i kënaqur, pasi si shumë peshkatarë të tjerë ata nuk ka pagë të qendrueshme dhe sigurime për pension.
Por ditët e tij nuk janë gjithnjë gri. Ai thotë se lajmi i mirë është që situata në Liqenin e Ohrit sa vjen dhe përmirësohet çdo vit. Numri i peshqve është rritur, liqeni është më i populluar, pasi peshkatarët respektojnë me rigorozitet periudhën e rritjes së tyre, dhe gjithë procedurat për hedhjen e rasatit, pra vezëve të peshkut në kohën e duhur dhe në thellësinë e duhur.
Kur është koha e lejuar për të peshkuar, në një ditë me fat, Endri kap 2-3 kg peshk në ditë. Ai i shet ato në qendrat e grumbullimit në Pogradec për një çmim më pak se 10 euro/kg. Me këto para ai mund të rregullojë problemet ekonomike disi. Endri është optimist se diçka po ndryshon për mirë në qytetin e Pogradecit. Vëmendja e UNESCO, e organizmave të tjerë, që kanë trajnuar edhe peshkatarët për ta mbrojtur këtë pasuri, kanë bërë punën e tyre. Duket se në Pogradec të gjithë janë ndërgjegjësuar për ta mbrojtur këtë liqen, pasi ai konsiderohet e vetmja pasuri e banorëve. Endri është optimist edhe për ndryshimet turistike dhe investimet e qeverisë. “Jam i kënaqur se shumë njerëz kanë kthyer vëmendjen nga Pogradeci për ta bërë më të bukur dhe më të jetueshëm këtë qytet”.

Monday, March 26, 2018

The Monastery and Cave of Shen Marena- the Legend


Shen Marena Monastery is situated near the village Llëngë, in Lake Ohrid Region, Korça Municipality. It belongs to 18th century and was built for the saint ‘Marina the Monk’, and now is a Cultural Monument protected by the state. The view from outside is amazing, with mountains, fields and meadow. Close to this Monastery the flow a large torrent to Shkumbin river. Inside the Church there are mural painting from the painter Konstandin Shpataraku. These paintings are finalized 10 years after he painted the icons of the famous Monastery of Ardenica. He painted all the walls of this monastery in 1754 upon the request of the local community of Llenga.

But what is the story after the Saint Marena?
Marena was a beautiful girl born in the village Qesan, in Asia in 270 year after  the Christ. She was one of the youngest saints and well known for doing miracles. The legend says that her father was pagan, and he didn’t want that his daughter be dedicated to spread the Christianity. The girl comes to Mokra e Siperme, in Llënge, where she lives begging for the food. The father sent people to kill her, but she found a cave, very narrow, where nobody can enter. These people came to the cave, but thought that it was very very small entrance for a person, so they didn’t enter there. Saint Marena from that day, came out from the cave every day and washed her face at the fresh spring in front of the cave, which is called Najazmë. It is a blessed water and it can be used for long time even if you keep it in a closed bottle. 

The girl helped the believers in the area to spread the Christianity. Learning that she can do even miracles, the local people decided to build a monastery for her. People working in Diaspora, from this village, decided to gather money and to build the Church for Marena. But it took some time, they turned back with plenty of money, and forgot to do it. Then Marena is showed up one day to the girls of the village and she said: I am Marena. Don’t your brothers told you about me? The girls went to the village and told everyone what happened. Then one of the men, named Nikolla, met other people of the village and decided to build the Monastery. Marena was shown up again, and asked them to follow her to the cave where she lived. The villagers wanted to build the monastery in another place. But the legend continues, that the locals found all the working materials in another place, where she wanted the Monastery to be built. It was like a miracle for them. And there is the place where the Church was built in 1660. The first church was burned, but it was rebuilt in 1754.
The cave is still there. It narrows and expands in different parts, until the end where is placed a Cross, and it is the end of Cave. The Saint Marena Day is celebrated each year on 30 July. Many people come to this place from all the villages around, but also from Korca, Pogradec, Librazhd and Elbasan. They even stay for a night inside the Monastery and pray for miracles from Saint Marena.

Source: Facebook group: 
DUA TE DI GJITHÇKA PER QYTETIN TIM...POGRADEC
https://www.facebook.com/groups/1576921809187807/

KISHA DHE SHPELLA E SHËN MARENËS
Kisha dhe Manastiri i Shën Marenës së Llëngës, ndodhet jo larg këtij fshati, në anën veriore të tij, mbi një breg nga ku pamja përreth është shumë e bukur, me male, pyje e livadhe. Në këmbë të këtij vendi rrjedh si një përrua i madh e ujëplotë, lumi i Shkumbinit, që e merr fillimin e tij prej këtyre anëve.
E gjithë kisha është e mbuluar në pjesën e brendshme me piktura murore (afreske). Tematika e pikturave është ajo e zakonshmja e kishës ortodokse. Muret e kishës janë të ndarë në pesë breza horizontalë. Në brezin e katërt paraqiten skena nga martirizimi i Shën Marenës, shenjtores së cilës i dedikohet kisha.
Këto piktura janë bërë nga dora e mjeshtrit të talentuar Kostandin Shpataraku. Realizimi i tyre është bërë 10 vjet më vonë se ikonat e kishës së Ardenicës në Lushnjë. Kjo flet për pjekurinë artistike të piktorit. Kostandin Shpatarakut i përkasin një pjesë e ikonave të ikonostasit, duke përfshirë kryqin mbi ikonostas, dyert e bukura, një balldakin me 15 figura dhe 17 ikona të vogla me skena nga jeta e Krishtit dhe Shën Marisë. Pikturat murore të kësaj kishe janë punuar prej tij më 1754 me porosi të qytetarëve, klerikëve dhe esnafëve të qytetit të Llëngës”.
Dita e Shën Marenës, ndonëse bie më 17 korrik (sipas kalendarit të ri), festohet më shumë më 30 korrik (sipas kalendarit të vjetër), sipas një tradite të krijuar prej vitesh. Në këtë festë marrin pjesë e vijnë jovetëm besimtarët e fesë së krishtere, por edhe ata të fesë myslimane; jo vetëm nga Mokra Sipër e rrethi i Pogradecit, por edhe nga krahina të tjera si Korça e, sidomos, nga fshatrat e Librazhdit e madje të Elbasanit. Kishës së Shën Marenës i atribuojnë veti çudibërëse. Besimtarët besojnë në vetitë çudibërëse të Shën Marenës, i luten asaj dhe hedhin ndonjë monedhë e ndezin qirinj në kishë, në mënyrë që shenjti t’i ndihmojë në zgjidhjen e ndonjë halli apo në shërimin e ndonjë sëmundjeje.
Legjenda për Shën Marenën
Për jetën e shenjtores tregohen dy variante:
Varianti i parë. Ajo është shfaqje e shpirtit të Shën Marenës, e lindur në fshatin Qesan të Pisidisë në Azinë e Vogël në vitin 270 pas Krishtit, e cila ka qënë një nga shenjtoret më të reja në moshë, shumë e njohur dhe shumë çudibërëse. Sipas këtij varianti janë pikturuar edhe pikturat murore (afresket) në muret e kësaj kishe nga piktorët që përmendëm më sipër. Ky variant gjendet edhe në librin “Shën Marena midis nesh” të Gaqo Bazes..
Varianti i dytë. Shën Marena është shenjtorja e krahinës, e cila ka ardhur në këtë vend prej diku nga larg. Ajo ia kushtoi jetën e saj Zotit, e ka ardhur këtu për t’u ardhur në ndihmë njerëzve. Pra një personazh konkret.
Në gojëdhënë thuhet se babai i saj ishte pagan dhe nuk deshte që e bija e tij të merrej me përhapjen e fesë së krishterë. Vajza largohet nga shtëpia dhe vjen në Mokrën e Sipërme dhe në fshatin Llëngë, ku jetonte me lëmoshat që i jepnin. Nuk dihet se prej nga kishte ardhur vajza. I ati i saj dërgoi njerëz për ta vrarë, por ajo hyri në shpellë në pjesën më të largët të saj, atje ku ishte më ngushtë, atje ku nuk mund të hynte asnjeri. Ata që e ndoqën dhe hynë në shpellë, nuk e gjetën dhe kujtuan se në atë vrimën e vogël e shumë të ngushtë që kishte mbetur pa u kontrolluar ajo nuk mund të hynte, kështu u larguan. Shën Marena dilte çdo ditë me zbardhjen e ditës dhe lahej në kroin përballë shpellës, që sot quhet Najazmë. Ky ujë është i bekuar dhe nuk prishet, sado të rrijë në një shishe të mbyllur.
Burrat e krahinës së Mokrës e kanë rrahur shumë kurbetin për të nxjerrë bukën e gojës. Shumë kurbetllinj të vendeve të tjera, ku mokrarët kishin shkuar për të punuar, flisnin për çuditë e shenjtorëve. Një ditë u fol për Shën Marenën, për jetën, martirizimin dhe çudirat e saj.
Midis tyre, disa nga Llënga, Niça e Grabova treguan interes të veçantë për të dhe dhanë fjalën se po t’u shkonte mbarë kurbeti, do të ngrinin një kishë me emrin e saj. Me kalimin e kohës ata u pasuruan, por kur u kthyen të pasuruar nga kurbeti, e harruan premtimin e dhënë. Dhe ja, një ditë, shenjtorja u shfaq në krua (sot i thonë kroi i Shën Marenës), ku po mbushnin ujë vajzat fshatare të familjeve të tyre. Të gjitha u mahnitën nga bukuria e saj dhe pyesnin njëra-tjetrën se e kujt ishte kjo vajzë e kur ka ardhur. Shenjtorja iu përgjegj njërës prej motrave të kurbetllinjve:
- Quhem Marena, nuk ju kanë treguar për mua? Apo harruan ? -dhe menjëherë u zhduk.
Të gjitha vajzat ikën të trembura në fshat. Atëhere, i vëllai me emrin Nikolla (emër që është shkruar në pllakën e kishës), mori takim me shokët e tij kurbetllinj dhe më pas bisedoi edhe me parësinë e fshatit për premtimin që kishin bërë. Pati edhe hezitime, sepse emrin e shenjtores nuk e njihnin dhe se në fshat e kishin kishën e Shën Thanasit dhe të Shën Gjergjit.
Kur po bëheshin këto biseda shenjtorja u shfaq në mes të fshatit, ku dëshmoi edhe njëherë veten e saj. Ajo iku drejt vendit të manastirit të sotëm dhe hyri në shpellë duke thënë se këtu banonte. Të gjithë e ndoqën me sy dhe disa shkuan atje. Pas disa ditëve bariu i fshatit kishte parë një vajzë që lahej në krua kur dilte dielli, pastaj shkonte për në shpellë. Kjo dhe shumë shfaqje të tjera i bindën banorët për të ngritur një kishë në vendin ku është sot kryqi. Gjatë transportimit të materialeve të ndërtimit u vërejtën mrekullira. Të gjithë u habitën kur i gjetën materialet në vendin ku shenjtorja dëshironte ngritjen e kishës. Kështu, rreth vitit 1660 u ndërtua kisha e Shën Marenës. Më vonë u dogj dhe u rindërtua përsëri me kontributin e fshatit në vitin 1754.

Monday, March 19, 2018

The winners of #OurLakeOhrid social media contest


Lake Ohrid Photo Album


The beauty of the Lake Ohrid Region is now featured in a Photo Album, produced by UNESCO and presenting the best photographs of the social media contest #OurLakeOhrid. The contest was organized during Summer-Autumn 2017 on the several social media channels (Instagram, Facebook and Twitter) of the project: “Towards strengthened governance of the shared trans boundary natural and cultural heritage of the Lake Ohrid region”, funded by the EU and co-financed by the Albanian Ministry of Tourism and Environment. Participants were challenged to share their experiences of the stunning region, using the hashtag #OurLakeOhrid.
From over 400 photographs submitted, 50 winning entries were chosen to feature in this album to celebrate the rich natural and cultural heritage of the Lake Ohrid region.
We wish to congratulate all those who took these beautiful photos and have helped share the beauty and unique values of this remarkable region with the world. The quotes of each winning photo are provided in three languages: English, Albanian and Macedonian. The winners will all get a copy of the #OurLakeOhrid Photo Album of as a gift for their contribution. 

Here are the winners of this photo contest:   

Klaudio Spirollari; Kristina Zaturovska; Diaro24horas; Zoya Naskova; Nikola Paskali; Aleksandar Angelovski; Iulia Enkelana; Enkel Dika; Betim Berisha; Kristi Alla; Mihaela Miova; Audrey Lesner; Mimoza Cholak; Slobodan Dimitrovski; Lisa Chiou;  Lidia Janevski; Gjergji Koki; Amer Demishi; Evelino Tahip; Rachel Ling; Nikola Verusheski; Guelbear; Anxhela Latifllari; Harry Lesner; Mark Fennelly; Altina Ismaili; Marija Dojoshevska; Eduards Muižnieks; Ramadan Besim



Albumi fotografik i Liqenit të Ohrit
50 fituesit e konkursit #OurLakeOhrid

Bukuria e Liqenit të Ohrit tashmë është përmbledhur në një album fotografik, i prodhuar nën kujdesin e UNESCO. Albumi prezanton fotogafitë më të mira të konkursit që u zhvillua në mediat sociale me hashtagun #OurLakeOhrid. Konkursi u organizua gjatë periudhës verë-vjeshtë 2017 në disa kanale sociale të projektit: “Drejt një qeverisjeje të përbashkët të trashëgimisë natyrore dhe kulturore ndërkufitare të rajonit të Liqenit të Ohrit”, financuar nga BE dhe Ministria Shqiptare e Turizmit dhe Mjedisit, dhe zbatuar nga UNESCO. Pjesëmarrësit në këtë konkurs ndanë eksperiencën dhe fotot e tyre rreth bukurisë së rajonit të Ohrit duke përdorur hashtagun e caktuar. Nga 400 foto të postuara, u përzgjodhën si fituese 50 prej tyre, të cilat janë tashmë pjesë e një albumi unik, që paraqet trashëgiminë e pasur kulturore dhe natyrore të rajonit të Liqenit të Ohrit. Ne falenderojmë gjithë ata që na sollën këto foto kaq të bukura dhe që na ndihmuan të ndanim me gjithë botën, vlerat mahnitëse dhe unike të këtij rajoni të mrekullueshëm. Diçiturat e secilës foto janë në tre gjuhë: Anglisht, shqip dhe Maqedonisht. Fituesit do të marrin një kopje të albumit #OurLakeOhrid si një dhuratë për kontributin e tyre. Ja dhe fituesit e këtij konkursi fotografie:

Klaudio Spirollari; Kristina Zaturovska; Diaro24horas; Zoya Naskova; Nikola Paskali; Aleksandar Angelovski; Iulia Enkelana; Enkel Dika; Betim Berisha; Kristi Alla; Mihaela Miova; Audrey Lesner; Mimoza Cholak; Slobodan Dimitrovski; Lisa Chiou;  Lidia Janevski; Gjergji Koki; Amer Demishi; Evelino Tahip; Rachel Ling; Nikola Verusheski; Guelbear; Anxhela Latifllari; Harry Lesner; Mark Fennelly; Altina Ismaili; Marija Dojoshevska; Eduards Muižnieks; Ramadan Besim

Monday, March 12, 2018

Ohrid, among 20 greatest cities to visit in spring

The Telegraph Travel is listing 20 greatest cities to visit during Spring 2018. Ohrid city is ranked in 12th place. In the first place is Paris, followed by Amsterdam.... while ranked the last in the list is New York.
Here is what article is saying about Spring and Ohrid city:

"The coming of spring is a reason to be cheerful – to shrug off winter’s drab touch, with all its insistence on Dry January and self-denial; to embrace the northern hemisphere’s return from hibernation with its flowers, its balmy bouquets, its perfumed petals, its hint of something better around the corner.
It is also, most certainly, a time for travel. The following 20 escapes limit the rapture to a weekend (or a long weekend, anyway) – and, with a handful of exceptions, to the European land mass and some of its most intriguing major cities. You don’t need to go far to collide with spring’s flirtatiousness. But they should all deliver, to some extent, a dose of renewal, a surge in spirit – and, on a less ethereal basis, a night or three in an inviting hotel, with its fluffy pillows and decadent breakfasts. 

12 OHRID
The eighth largest city in Macedonia (ohrid.com.mk) is undoubtedly one of the most beautiful fragments of the European realm, pitched on the shore of Lake Ohrid with such pretty persuasion that it features on both the Unesco Cultural and Natural World Heritage lists (only 28 places have achieved this double). Inevitably, it is at its most elegant in spring.

See full article here:

Monday, March 5, 2018

Reconstruction of “Ali Pasa” mosque in Ohrid sparks reactions

The reconstruction of “Ali Paska” mosque in Ohrid has sparked debates, because a local association has discovered the foundations of a church and the construction works belonging to the Roman age underneath it.
The reconstruction of this mosque in the center of Ohrid is being done by the ministry of Culture, but “Sovest” association and political parties have demanded for these works to be suspended in order to evaluate the age of the walls of the mosque and the foundations around it.
“We demand for the works to be suspended and for a commission to be appointed in order to investigate it. We also demand the involvement of UNESCO in this process”, Mihail Trendafilov of “Sovest” association said.

Trendafilov says that there are documents and testimonies testifying that before the construction of the mosque, there has been an ancient cemetery, constructions of the Roman period and then Saint Nicolas church.

VMRO-DPMNE in opposition has also held a protest against the works, saying that they should be suspended and an opinion by UNESCO should be requested.
Meanwhile, the ministry of Culture said that there’s no reason to suspend the works for the reconstruction of Ali Pasa mosque, but it demands responsible institutions to act according to the law in case there are indications for violations of the law. This ministry said that it will seek a professional opinion by UNESCO if the works need to be continued or not. Ali Pasa mosque in the old quarter of Ohrid dates back to 1491. 

Source: balkaneu.com