Monday, December 11, 2017

UN started a 1-year campaign for 70th anniversary of Universal Declaration of Human Rights

The United Nations on Sunday, 10th of December 2017 kicked off in Paris, France, a year-long campaign to honor the foundational human rights document, which next year marks its 70th anniversary.

On this day the General Director of UNESCO Audrey Azoulay launched a declaration as following:
"In the wake of the Second World War, humanity, together, resolved to uphold human dignity everywhere and always. In this spirit, the United Nations adopted the Universal Declaration of Human Rights as “a common standard of achievement for all peoples and all nations.”
The Universal Declaration embodies common human aspirations, rooted in different cultures, put clearly in its first words: “the inherent dignity and of the equal and inalienable rights of all members of the human family is the foundation of freedom, justice and peace in the world.”
Today, the Universal Declaration enters its 70th year of existence at a time of rising challenge. Hatred, discrimination and violence remain rife. Hundreds of millions of women and men are destitute, deprived of basic livelihoods and opportunities. Forced population movements are violating rights on unprecedented scale. The 2030 Agenda for Sustainable Development promises to leave no one behind -- human rights must be the bedrock for all progress moving forward.

This must start as early as possible, on the benches of schools. UNESCO is leading human rights education today, to ensure all girls and boys know their rights and those of others. This is the spirit of UNESCO’s work for global citizenship education, to strengthen respect for cultural diversity on the basis of solidarity and shared rights. This is why UNESCO is launching today its Global Education Monitoring Report on Youth and a campaign encouraging youth to hold governments accountable for ensuring everyone’s right to education (#WhosAccountable).

In December 1948, UNESCO was the first United Nations agency to place the Universal Declaration at the heart of all its action, to promote it across the world through education and the media.
Today, and all through the anniversary year ahead, UNESCO will call for all to renew their commitment to the rights and dignity that bind humanity as a single family, to defend the Universal Declaration of Human Rights in every society, in all instances.
The first article of the Universal Declaration says: “All human beings are born free and equal in dignity and rights.”
This rang across the world in 1948 -- it still does today.

Shqip
Nisi fushata për 70 vjetorin e Deklarates së të Drejtave të Njeriut 
OKB startoi të dielën më 10 dhjetor, fushatën një vjecare për të nderuar 70 vjetorin e Deklaratës Universale të të drejtave të njeriut që shënohet pikërisht në 10 dhjetor të 2018. I gjithë viti që vjen do t'i kushtohet rëndësisë së kësaj deklarate që mbush 70 vjet dhe ende është një dokument jashtëzakonisht i rëndësishëm.
Në këtë kuadër, drejtoresha e përgjithshme e UNESCO, Audrey Azolay bëri një deklaratë lidhur me ditën e të drejtave të njeriut si më poshtë: 
Në prag të Luftës së Dytë Botërore, njerëzimi së bashku, vendosi të mbrojë dinjitetin njerëzor kudo dhe përgjithmonë. Në këtë frymë Kombet e Bashkuara miratuan Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut si" një standard i përbashkët arritjesh për të gjithë popujt dhe të gjitha kombet . "
Deklarata Universale mishëron aspiratat e përbashkëta njerëzore, të rrënjosura në kultura të ndryshme, e përcaktuar qartë në fjalët e saj të para: "Dinjiteti i pandarë i të drejtave të barabarta dhe të patjetërsueshme të të gjithë anëtarëve të familjes njerëzore është themeli i lirisë, drejtësisë dhe paqes në botë . "
Sot, Deklarata Universale hyn në vitin e 70-të të ekzistencës në kohën e sfidës në rritje. Urrejtja, diskriminimi dhe dhuna vazhdojnë të jenë të shumta. Qindra miliona gra dhe burra janë të varfër, të privuar nga mjetet themelore të jetesës dhe mundësitë. Lëvizjet e detyruara të popullsisë po shkelin të drejtat e njeriut në shkallë të paparë. Agjenda e 2030 për Zhvillimin e Qëndrueshëm premton të mos lërë askënd pas - ku të drejtat e njeriut duhet të jenë themeli për të gjithë progresin që ecën përpara.
Kjo duhet të fillojë sa më shpejt që të jetë e mundur, në bankat e shkollave. UNESCO po udhëheq sot edukimin e të drejtave të njeriut, për të siguruar që të gjitha vajzat dhe djemtë të njohin të drejtat e tyre dhe ato të të tjerëve. Ky është fryma e punës së UNESKO-s për edukimin e qytetarisë globale, për të forcuar respektin për shumëllojshmërinë kulturore në bazë të solidaritetit dhe të drejtave të përbashkëta. Kjo është arsyeja pse UNESCO po lançon sot Raportin e saj të Monitorimit të Edukimit Global mbi Rininë dhe një fushatë që inkurajon të rinjtë për t'i mbajtur qeveritë përgjegjëse për sigurimin e të drejtës së të gjithëve në arsim.
Në dhjetor 1948, UNESCO ishte agjencia e parë e Kombeve të Bashkuara për të vendosur Deklaratën Universale në thelbin e të gjitha veprimeve të saj, për ta promovuar atë nëpër botë nëpërmjet edukimit dhe medias.
Sot dhe gjatë gjithë vitit të përvjetorit të ardhshëm, UNESKO do të kërkojë që të gjithë të ripërtërijnë angazhimin e tyre për të drejtat dhe dinjitetin që lidhin njerëzimin si një familje të vetme, për të mbrojtur Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut në çdo shoqëri, në të gjitha rastet.
Artikulli i parë i Deklaratës Universale thotë: "Të gjitha qeniet njerëzore lindin të lirë dhe të barabartë në dinjitet dhe të drejta". Kjo goditi në veshet e gjithë botës në vitin 1948 - dhe vazhdon të jetë aktuale edhe sot.

Monday, December 4, 2017

The Koran of Pogradec- the favorite food of Queen Elizabeth

The Koran fish has a wonderful taste, but there is a story after it. It is the King of Lake Ohrid, Albanian side and is unique not only in Albania but in the world too. There are some articles saying that it is the favorite food of Queen Elizabeth. The story says that when the queen Elizabeth of United Kingdom came to visit Lake Ohrid, she said: “The Queen of England meets the Queen of the Lake” (source:www.albania.al). She tasted the fish and liked it a lot. The story says that since that day, the Royal Palace still order Koran from Pogradec, and is always part of Queen Elizabeth's menu. That is because Koran is not only very delicious but has healthy for the organism.  
The women of Pogradec have a very special way to cook Koran, which is unique too. They cook it  with onions, vegetables, nuts etc.
Koran is considered the most antique fish of Lake Ohrid and should be protected. The illegal fishing is reducing the quantity of Koran in the lake. So strong measures should be taken to protect this unique specie of Lake Ohrud (AgroWeb.org)

Korani i Pogradecit në Pjatën e Mbretëreshës Elisabet

Korani i liqenit të Pogradecit nuk është unik vetëm në Shqipëri por edhe në botë. “Mbretëresha e Anglisë takoi Mbretëreshën e Liqenit”. Këto janë fjalët e Mbretëreshës Elizabet të Anglisë shumë vite më parë. Teksa në vizitën e saj historike në Liqenin e Ohrit ajo shijoi peshkun e Koranit dhe mjeshtërinë e gatimit pogradecar të tij. Që prej asaj kohe, peshku i Koranit u bë pjesë gati e pandashme e menusë së Madhërisë së Saj, Mbretëreshës Elisabetë.
Ndaj dhe, përfaqësues të Kuzhinës së Pallatit Mbretëror dërgonin porosi të veçanta për koranë të freskët e të egër nga liqeni i Ohrit, kërkesë kjo e vetë Mbretëreshës Elisabetë.
Korani i liqenit të Pogradecit nuk është unik vetëm në Shqipëri por edhe në botë. Ai nuk shquhet vetëm për shijen e tij krejt ndryshe nga të gjitha varietetet e peshqve të egër të liqenit e detit. Por gjithashtu edhe për vlerat e tij ushqyese, mirëbërëse për organizmin.
I njohur si peshku i famshëm pogradecar, edhe mjeshtëria e kësaj zone në përgatitjen e tij është po aq unike. Nuk mund të mos ketë provuar dikush tavat pogradecare të Koranit, e të mos ketë lëpirë gishtat. Tavë e shijshme me qepë të thata, Tava e Peshkatarit me perime, Tava e mrekullueshme me arra, apo Koran i kriposur në tavë.
Një mjeshtëri e vërtetë gatimi që zgjon dashurinë e vërtetë të shijes brenda në stomak.
Jo më kot, Madhëria e Saj e preferon Koranin pogradecar në menunë së saj delikate ushqimore.
Korani konsiderohet si peshku më antik i Liqenit të Pogradecit.
Ai dallohet nga llojet e tjera të troftave. Të cilat jetojnë në rrjedhën e sipërme të lumenjve të vendit tonë dhe në liqenin e Shkodrës ngaqë pendët çifte i ka pak më të gjata.
Pendët teke janë pak më të ulëta. Trungun e bishtit më lë lartë, në velëzën e parë ka një numër më të madh gjembash valëzorë. Fatkeqësisht vitet e fundit, breznia e peshkut të Koranit po vuan pakësimin e tij duke rrezikuar zhdukjen. Kjo për shkak të gjuetisë së paligjshme.
Pak vite më parë, revista prestigjoze “National Geographic” në një artikull të saj ngriti shqetësimin se Korani, një nga speciet detare më të vjetra e më të rralla në botë është drejt zhdukjes së plotë.
Shkencëtarët amerikanë iu bënin thirrje kolegëve të Ballkanit që t`i bëjnë ballë kësaj fatkeqësie natyrore. Sipas studimit të revistës amerikane vetëm pjesa shqiptare nxjerr nga liqeni rreth 80 ton koran në vit. Duhet një ndërhyrje shumë e fortë që të garantohet jetëgjatësia e breznive të peshkut të Koranit. (AgroWeb.org)

Monday, November 27, 2017

Zbulohen anije të shumta të mbytura afër Strugës/ Sunken ships discovered underwater Lake Ohrid



Sunken ships discovered underwater Lake Ohrid, close to Struga

Divers from the Aquatec Diving Club explored the sunken ships in Ohrid Lake. The ships date from the First World War, and are presumed to have been sunk that time.
The number of ships has not been accurately determined and has not yet been sufficiently documented, leaving room for further research. The information shows that these ships were used for transport large loads.
The ships are located on the shore beside the city of Struga and are at a depth of between 6 and 7 meters, more than 1000 meters from the coast.
The team of Aquatec together with the underwater archaeologist Nikola Paskali will continue to research, document and promote this site.



Shqip

Zbulohen anije të shumta të mbytura afër Strugës

Zhytës nga klubi Aquatec po eksplorojnë dhe dokumentojnë anijet e fundosura në liqenin e Ohrit. Anijet datojnë nga Lufta e Parë Botërore dhe supozohet se janë zhytur qëllimisht.
Numri i anijeve nuk është përcaktuar saktë dhe ende nuk është dokumentuar mjaftueshëm, duke lënë hapësirë për kërkime të mëtejshme. Shumë informacione tregojne se ato janë përdorur për të transportuar ngarkesa të mëdha.
Anijet janë të vendosura në breg, pranë qytetit të Strugës dhe janë në një thellësi midis 6 dhe 7 metra, më shumë se 1000 metra nga bregu.
Ekipi i Aquatec së bashku me arkeologun nënujor Nikola Paskali do të vazhdojnë të hulumtojnë, dokumentojnë dhe promovojnë këtë faqe.

Credits:
Nikola Paskali; 
Daniel Atanasovski

Source: https://www.facebook.com/pg/AkvatekDiving/photos/?tab=album&album_id=1511087385611060








Monday, November 20, 2017

Genta, gruaja që ndërton barka druri/ The Woman Who Constructs Wooden Boats


Ajo është një vajzë shumë e re, por tashmë është bërë e njohur në Shqipëri. Media ka publikuar disa artikuj për të dhe punën e saj, madhe dhe revista UN Women i ka kushtuar një artikull në kopertinë. Emri i saj është Genta Ahmeti, dhe ajo është e vetmja grua sipërmarrëse në Shqipëri që krijon barka druri, një traditë që po zhduket. Por Genta po punon shumë që ta ringjallë këtë traditë. Genta drejton një fabrikë që quhet “Artisanal”. Ajo është gjithashtu drejtore dhe themeluese e projektit “Jeta në varkë” që ka qëllim të ndërtojë barka artizanale dhe t’i japë jetë një muzeumi detar në Shqipëri.
Ne u impresionuam shumë me punën e saj, dhe e pyetëm si çdokush tjetër: Përse vendosi të ndërtojë barka, një profesion i pazakontë për një grua.

Ajo përgjigjet se e gjitha është pasion. Ky profesion është ngulur tek ajo që kur ishte vajzë e vogël. I ati ishte një inxhiner druri, dhe ajo u rrit në një familje ku druri ishte pjesë thelbësore e jetës së saj. Edhe dhuratat e saj të para ishin prej druri, ose mjete pune për të punuar drurin. Ajo thotë se këto gjëra e tërhiqnin më shumë se kukullat. Fëmijëria e saj përcaktoi dhe të ardhmen. Ajo studioi për inxhinieri pyjore në Universitetin e Tiranës dhe më pas shkoi në Itali për studime të mëtejshme. Kur u kthye e kishte të qartë në mendje se çfarë do të bënte: do prodhonte barka, por vetëm prej druri. Asaj nuk i pëlqen që ujërat e Shqipërisë, janë të mbushura me barka plastike që nuk janë ekologjike, dhe për më tëper janë të shëmtuara. Genta ka prodhuar disa modele deri tani, por projektet duket se janë të pandalshme tashmë. Ajo thotë se ka ende disa mjeshtra të vetmuar që prodhojnë barka druri si në Pogradec dhe Shkodër. Këto barka janë prodhuar nga peshkatarë për këto liqene të mëdhenj, pasi ata i dinë përfitimet e barkave të drurit krahasuar me ato plastike. Kur ne e pyetëm nëse ka ndonjë plan për të sjellë barkat e saj në Liqenin e Ohrit, ajo tha se vitin që vjen do të sjellë barka me vela në Pogradec të cilat mund të përdoren për qëllime turistike. Ajo sheh të ardhme të artë në biznesin e saj, pasi mendon se kushdo do ta kuptojë se barkat e drurit janë shumë më të mira se ato plastike dhe ndoshta me kalimin e kohës ato mund të zëvendësohen.
Genta është e lumtur që po ringjallet tradita për këto barka dhe që po ndjek hapat e babait. Projekti tjetër i saj është të hapë një muze detar në Shqipëri dhe të tregojë gjithë modelet e vjetra dhe historinë e barkave të drurit në vend si dhe të prezantojë modelet e reja. Ne kemi nevojë për më shumë gra si Genta që punojnë kaq fort për të ringjallur traditat e vjetra me vlerë.

Portrait - The Woman Who Constructs Wooden Boats


She is very young but already well known. The media have published articles about her work,and the UN Women magazine has even dedicated a cover to this special lady from Albania. Her name is Genta Ahmeti, and she is the only woman in Albania producing wooden boats, a tradition that is disappearing. But Genta is working hard to revive it.

Genta runs a wood factory called ‘Artisanal’. She is also the director and founder of the project ‘Life on a Boat’, which aims to build artisanal boats and to give life to a naval museum in Albania.

We were so impressed with her work, and asked her, as everybody else, the same question: Why had she decided to construct boats, an unusual profession for a woman. She says that this was all about her passion. This profession was rooted in her since she was a little girl. Her father was a wood engineer, and so she was raised in a family where wood was a major part of life. Even her first gifts were made from wood, or tools to carve the wood. She says that these things attracted her more than dolls. Her childhood led to her future. She studied wood engineering in Tirana University, and then went to Italy for further studies. When she returned she had formed everything clear in her mind: she would produce boats, but only from wood. She does not like it that all the waters of Albania are filled with plastic boats, which are not ecological and are ugly.

Genta has produced several models so far, but her projects are unstoppable. She says that there are still some solitary masters producing wooden boats, in Pogradec and Shkodra. These boats are produced for fishers in these big lakes, because they know the benefits of wooden boats over plastic ones. When we asked her if she has any plan to bring her boats to Lake Ohrid, she said that next year she would like to bring sailing boats to Pogradec, which could be used for tourism purposes. She sees a bright future in this business, as she thinks that everyone will understand that wooden boats are much better than plastic ones, and perhaps over time they can be replaced.

Genta is happy to revive this tradition and to follow in the footsteps of her father. Her next project is to open a naval museum in Albania, showing the history of wooden boats in the country, as well as displaying new models. We need more women like Genta, working so hard to revive old traditions.


Ps. The article was published at Newsletter 6 "Protecting lake Ohrid" 

Monday, November 13, 2017

Interview with Elizabeta Veljanoska Sarafiloska, Director of PSI Hydrobiological Institute, Ohrid

The Hydrobiological Institute is a national public institution founded in 1935. It has two primary goals: to monitor the physical chemical conditions and the biological components of the Macedonian natural lakes and to conserve the fish of Lake Ohrid, with special focus on the famous Ohrid trout (Salmo trutta letnica) by taking measures for artificial spawning in these facilities.. We interviewed Mrs Elizabeta Veljanoska Sarafiloska, Director of PSI Hydrobiological Institute, Ohrid.

Please can you tell us generally about the main objective and mission of the Hydrobiological Institute?


The Hydrobiological Institute is a national public institution founded in 1935. It has two primary goals: to monitor the physical chemical conditions and the biological components of the Macedonian natural lakes and to conserve the fish of Lake Ohrid, with special focus on the famous Ohrid trout (Salmo trutta letnica) by taking measures for artificial spawning in our own facilities.

What are your findings and what is the role of the Institute regarding conserving this World Heritage site?
Lake Ohrid Region is one of the 35 mixed UNESCO World Heritage properties in the world. Thanks to an initiative of the Hydrobiological Institute, which managed to present to a wider audience the importance and uniqueness of this lake (its age, high level of biodiversity, high level of endemism, relic species, oligotrophic water), it was designated as a UNESCO World Heritage natural property in 1979, while a year later the cultural attributes of the city of Ohrid and its surroundings were also inscribed as part of UNESCO World Heritage property. Thus, from its foundation in 1935 up until the present, the Hydrobiological institute undertakes measures for conservation of the lake and its unique living world and its natural habitats by monitoring the physical chemical and biological components, increasing public awareness about existing problems that threaten the water quality and existing biocenosis and presenting solutions for mitigation and improvement in the current conditions that deviate from the general oligotrophic condition.


Your institute monitors the water quality of Lake Ohrid. What problems have you encountered?

We have monitored the lake for more than eight decades. Over this time, we have always applied the methods and innovations in contemporary limnology, both through equipping our facilities with sophisticated apparatus and by the training of our scientific staff in expert scientific centres around the world. Thus, the problems we have encountered generally are of a financial matter. Most of the finances we obtain from the national and international funds are limited; i.e. they concern practical realisation of particular projects. After finalization of the projects we are unable to perform extensive subsequent monitoring due to a lack of finances; i.e. the numbers of the sampling sites are always being reduced to a minimum, as well as the number of monitored parameters. 
This inevitably creates gaps in the chronological data sets. Adopting a national strategy for monitoring and designating the Hydrobiological Institute as a leading institution in monitoring is an imperative our institution is striving to achieve, for the protection of the Macedonian water bodies. Thus, only a national monitoring strategy organised in accordance with the European Water Framework Directive (WFD), in which the Hydrobiological Institute will have the leading role as a result of its great expertise and experience in WFD implementation in the country, will benefit a better and more comprehensive protection of the water bodies.

What do you think of the water quality on the other side of the lake, the Albanian side?In recent years, jointly with our Albanian partners, we have completed two scientific monitoring projects, and experts of both countries have had an opportunity to compare the quality of the water on both sides of the lake. In general, the quality of the water in the Albanian part is similar to that of the Macedonian side, and as expected, the quality of the water in the open area (pelagic) is of the top category. But, unlike the pelagic zone, the sample sites near heavily populated areas, such as Pogradec, or the village of Lin, are characterized by a deteriorated quality of water and ecology, ranging from moderate to poor. Increased concentration of phosphorous is recorded in the area of the River Drilon, in Tushemisht, pointing to excessive nutrient loading coming from household waste and communal waters.

What are the measures to be taken on both sides to preserve Lake Ohrid and its species?As mentioned above, both sides should adopt national strategies and laws for protection of the natural heritage of the Lake Ohrid region and the lake itself. First of all, the lake should be under permanent monitoring as an initial stage that would enable an initial assessment of the current status. To prevent discrepancies in the assessment resulting from the use of different methods, the parameters followed, frequency of sampling, data processing, and so on, simply both sides should implement the criteria of the European WFD, as follows:
· Harmonization of the national existing legislation on the protection of nature in both counties with the European legislation and its practical use.
· Increasing public awareness of the importance, uniqueness and indivisibility of the lake in the former Yugoslav Republic of Macedonia and Albania, observing and treating the lake as a whole UNESCO World Heritage Site.
· Strengthening collaboration among scientists, NGOs and stakeholders would lead to a strengthening of confidence between the nations and consequently to a better understanding of the importance of the lake and its protection.
· Creating bilateral committees that would coordinate all activities related to practical realisation of all of the above.


Shqip

Intervistë me Elizabeta Veljanoska Sarafiloska, drejtore e Institutit hidrobiologjik të Ohrit

Instituti hidrobiologjik i Ohrit është një institucion kombëtar shtetëror i krijuar në 1935 që kontrollon cilësinë e ujit të Liqenit të Ohrit në pjesën maqedonase. Ne pyetëm drejtoreshën e këtij instituti rreth punës që kryhet aty.

Cilat janë gjetjet tuaja dhe cili është roli i institutit përsa i përket ruajtjes së trashëgimisë së Liqenit të Ohrit 
Liqeni i Ohrit është një nga 35 pasuritë mikse të UNESCOs në botë (natyrore dhe kulturore). Falë iniciativës së Institutit të Hidrobiologjisë, që ka arritur t’i prezantojë një audience të madhe rëndësinë e këtij liqeni (moshën, nivelin e lartë të biodiversitetit, niveli I lartë i endemizit, specie relike, ujërat oligotrofe) ky liqen është listuar si pasuri natyrore e UNESCO në 1979 dhe një vit më vonë për atributet kulturore të qytetit të Ohrit dhe rrethinave të tij, u listua edhe si pasuri kulturore e UNESCO. Që nga krijimi i tij në 1935 deri më sot, Instituti Hidrobiologjik ka ndërmarrë një sërë masash për ruajtjen e liqenit dhe botës së tij të gjallë unike, habitateve të tij natyrore duke monitoruar komponentët fizikë, kimikë dhe biologjikë dhe duke rritur ndërgjegjësimin e publikut për problemet ekzistuese që kërcënojnë cilësinë e ujërave dhe biocenozat ekzistuese dhe duke prezantuar edhe zgjidhje për lehtësimin dhe përmirësimin e kushteve aktuale që rrjedhin nga kushtet e përgjithshme oligotrofike.

Instituti juaj monitoron cilësinë e ujit të Liqenit të Ohrit. Cilat janë problemet me të cilat përballeni në këtë drejtim? Ne kemi monitoruar liqenin për më shumë se 8 dekada. Gjatë kësaj kohe gjithnjë kemi aplikuar metoda dhe inovacione në terminologjinë bashkëkohore, si në drejtim të pajisjes së faciliteteve tona me aparate të sofistikuara por dhe duke trajnuar stafin shkencor në qendra shkencore të botës. Ndaj problemet që ne kemi patur më shumë kanë qenë të natyrës financiare. Shumica e financave që ne marrim nga fondet kombëtare dhe ndërkombëtare janë të kufizuara, dhe ato janë vetëm për realizimin e disa projekteve të veçanta. Pas finalizimit të tyre ne nuk kemi mundësi të kryejnë monitorim të vazhduar dhe të zgjeruar për shkak të mungese së financave, ndaj numri i vendeve ku marrim kampionet janë reduktua ndjeshëm, si dhe numri i parametrave të monitoruar. Kjo krijon pashmangshmërisht hapësira në të dhënat kronologjike. Ndaj adoptimi i një strategjie kombëtare për monitorimin dhe caktimin e Institutit të Hidrbiologjisë, si një institicuon drejtues për monitorimin, është një objektiv thelbësor që institucioni ynë synon të arrijë për mbrojtjen ujërave të Maqedonisë. Vetëm me një strategji monitoruese kombëtare të organizuar në përputhje me direktivat e kornizës Europiane të Ujrave, në të cilin Instituti Hidrobiologjik ka rol drejtues si rezultat i ekspertizës dhe eksperiencës në implementimin e kësaj kornize në vend, do të arrijmë të përfitojmë një mbrojtje më të mirë të ujërave të vendit tonë.

Çfarë mendoni për cilësinë e ujit në anën tjetër të Liqenit të Ohrit, pjesën shqiptare? Në vitet e fundit, së bashku me partnerët shqiptare, ne kemi kryer dy projekte shkencore monitorimi dhe ekspertët e dy vendeve kanë patur mundësinë të krahasojnë cilësinë e ujërave në dy anët e liqenit. Në përgjihësi cilësia e ujit në pjesën shqiptare është e ngjashme me atë të pjesës maqedonase, cilësia e ujit në zonat e hapura (pelagjike) është e kategorisë së parë. Por ndryshe nga zona pelagjike, disa kamione afër zonave të populluara si në Pogradec, apo në fshatin Lin, karakterizohen nga një përkeqësim i cilësisë së ujit dhe ekologjia varion nga e moderuar në cilësi të keqe. Një përqendrim i rritur i fosforit regjistrohet në zonën e Lumit të Drilonit, në Tushemisht që është një tregues se lëndë ushqyesë të dëmshme vijnë nga mbetjet shtëpiake apo ujërat e zeza.

Cilat janë masat që duhet të merren nga dy anët për të ruajtur Liqenin e Ohrit dhe speciet e tij Siç e përmenda më sipër, të dy shtetet duhet të miratojnë stratregji kombëtare dhe ligje për mbrojtjen e pasurisë natyrore të Liqenit të Ohrit. Së pari Liqeni duhet të jetë nën monitorim të vazhdueshëm si një fazë fillestare që duhet të na mundësojë një vlerësim fillestar të statusit aktual. Për të shmangur mospërputhjet në vlerësimet që vijnë si rezultat i përdorimit të ndryshëm të metodave apo parametrave të ndjekur, frekuencës së kampioneve, procesimit të të dhënave etj, thjesht dy palët duhet të zbatojnë kriteret e Kornizës së BE për ujin si më poshtë:
- Harmonizim të legjislacionit ekzistues nacional për mbrojtjen e natyrës në dy shtetet në përputhje me legjislacionin europian dhe përdorimin praktik të tij
- Rritjen e ndërgjegjësimit publik për rëndësinë, unicitetin dhe pandashmërinë e Liqenit ndërkufitar, duke e vëzhguar dhe trajtuar këtë liqen si një pasuri të plotë të Trashëgimisë Botërore të UNESCO
- Forcimi i bashkëpuinimit mes shkencëtarëve, OJF-ve dhe grupeve të interesit do të çojë në forcimin e besimit mes dy vendeve dhe do të sjellë për rrjedhojë një mirëkuptim më të mirë për rëndësinë e liqenit dhe mbrojtjen e tij
- Krijimin e komiteteve dypalëshe që do të koordinojnë gjithë aktivitetet që lidhen me realizimin praktik të të gjitha këtyre çështjeve.

Monday, November 6, 2017

Interview- Albania’s First Natural Property inscribed into UNESCO

The first Albanian natural World Heritage property was inscribed on the UNESCO World Heritage List by the World Heritage Committee at its 41st session, which took place from 2 to 12 July this year in Kraków, Poland. Two of the country’s beech forests were inscribed as component parts of the transnational serial World Heritage property “Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe”.
The inscribed components of the World Heritage property are the beech forests at Lumi i Gashit (north Kukes) located within Valbona Valley National Park, which a strict nature reserve (IUCN category 1a, the highest category of protected area recognised by the World Commission on Protected Areas, a body of IUCN), and Rrajca Forest, within the Shebenik–Jabllanicë National Park (east Elbasan), also a strict nature reserve,
Rrajca

The inscription marked wonderful news from the World Heritage Committee during its examination of nominations to the World Heritage List on 7 July 2017. The transnational extension of the World Heritage site of the “Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany” (Germany, Slovakia, Ukraine) now stretches across twelve countries in Europe, which include Albania, Austria, Belgium, Bulgaria, Croatia, Germany, Italy, Romania, Slovakia, Slovenia, Spain and Ukraine.
Following the end of the last Ice Age, European beech spread out from a few isolated refuges in the Alps, Carpathians, Mediterranean and Pyrenees over a short period of a few thousand years in a process that is continuing. This successful expansion is related to this tree species’ flexibility and tolerance of different climatic, geographical and physical conditions. Prior to human intervention, the beech forests of Europe occupied some 91,000,000 ha, while currently, primal or ancient beech forest comprise a total of 90,000 ha.


We interviewed Ermal Halimi, specialist in the Biodiversity and Protected Areas Directorate at the Ministry of Tourism and Environment of Albania, about the nomination process to inscribe the Albanian beech forests on the World Heritage list.

When did this process start at the Ministry of Tourism and Environment?

The whole process started with the inscription of primeval beech forests of the Carpathians in 2007. In 2011, the property was extended by five component parts in Germany. The World Heritage Committee recommended that other State Parties be included, where such natural forests have existed untouched for centuries. From 2012–2014, the European screening process took place, financed by Germany. Forestry experts came to Albania to inspect the nominated areas, in particular two protected areas: Valbona Valley NP and Shebenik–Jabllanicë NP. The process for the preparation of the nomination files for these beech forests took two years, from 2014–2016, and was financed by Austria. The last meeting in Kraków decided that Lumi i Gashit beech forest (1,261,52 ha) and Rrajca beech forest (2,129,45 ha) are components of the extended natural World Heritage property.

Lumi i Gashit
How is it that these two areas have been well protected over the years?There are two reasons: Firstly, these forests are very difficult to reach. The road conditions are poor, and the forests are located in very deep mountainous areas, far from inhabited zones. Secondly, these beech forests are part of two strictly protected areas, inside National Parks, that have had a protected status since the 1990s.
Who is responsible for better protecting these forests now that they are on the World Heritage list?
The National Agency of Protected Areas, which is under the Ministry of Tourism and Environment, is responsible for protecting all National Parks of Albania, including Valbona Valley NP and Shebenik–Jabllanicë NP, where these beech forests are situated. The agency is very active in this area and has done good work in informing the locals of the importance of these areas, and ensuring that the woodlands are not to cut down but rather protected.
Albania has a very rich biodiversity. We have at least 800 natural protected areas and nature monuments across the country, and these comprise one-third of all of the biodiversity in Europe.


Shqip

Regjistrohet në UNESCO pasuria e parë natyrore e Shqipërisë-Intervistë me Ermal Halimin e Ministrisë së Turizmit dhe Mjedisit 

Regjistrohet në Listën e Trashëgimisë botërore të UNESCO pasuria e parë natyrore e Shqipërisë. Vendimi u morr në komitetin e 41 të Trashëgimisë botrore që u zhvillua në 2-12 korrik në Krakov Poloni. Dy nga pyjet e ahut të vendit tonë u regjistruan si pjesë e pyjeve të ahut primar të Karpateve dhe rajoneve të tjera të Europës. 

Këto dy zona janë Lumi i Gashit ne veri të Kukësit, një pyll që ndodhet brenda Parkut Kombëtar të Valbonës dhe që është një rezervë strikte natyrore (kategoria e parë sipas IUCN- kategoria më e lartë e zonave të mbrojtura të njohura nga Komisioni Botëror për zonat e mbrojtura), si dhe Pylli I Rrajcës, që ndodhet brenda parkut Kombëtar Shebenik – Jablanicë (në lindje të Elbasanit) gjithashtu një rezervë strikte natyrore. Ky listim është një lajm i mirë nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore gjatë ekzaminimit të gjithë nominimeve në takimin e 7 Korrikut 2017. Pasurisa botërore e pyjeve primare të ahut të Karpateve dhe pyjeve të lashta të Gjermanisë (ku më parë bëntin pjesë Gjermani, Sllovaki, Ukrainë) tashmë u shtri në 12 vende të tjera: (Shqipëri, Austri, Belgjikë, Bullgari, Kroaci, Gjermani, Itali, Rumani, Sllovaki, Slloveni, Spanjë, Ukrainë).

Pas fundit të epokës së akullnajave, pyjet e ahut në Europë u shpërndanë nga refugjatë të izoluar në Alpe, Karpate Mesdhe dhe Pirenej për një periudhë të shkurtër disa mijëra vjeçare në një proces që ende vazhdon. Kjo shtrirje e suksesshme është e lidhur me fleksibilitetin e këtyre specieve dhe tolerancën ndaj ndryshimeve klimaterike, kushteve gjeografike dhe fizike. Para ndërhyrjes njerëzore, pyjet e ahut në Europë pushtuan 91 milionë hektarë, ndërsa sot këto pyje zënë një total prej 90 mijë ha.
Ne intervistuam Ermal Halimin, specialist në drektorinë e Biodiversitetit dhe Zonave të Mbrojtura në Ministrinë e Turizmit dhe mjedisit të Shqipërisë për këtë proces nominimi që rezultoi në listimin e dy pyjeve shqiptare të Ahut si pasuri botërore e UNESCO.

Kur nisi ky proces nominimi nga Ministria e Turizmit dhe Mjedisit?
I gjithë procesi nisi me futjen në UNESCO të pyjeve primare të ahut të Karpateve në 2007. Në 2011 pasuria u zgjerua me komponentë të këtyre pyjeve në Gjermani. Më pas Komiteti i Trashëgimisë botërore rekomandoi që të përfshihen dhe shtete të tjera ku ndodhen këto pyje natyrore dhe që kanë mbetur të paprekura prej shekujsh. Nga 2012- 2014, u zhvillua procesi evropian i skanimit të këtyre pyjeve i financuar nga Gjermania. Ekspertë të pyjeve erdhën në Shqipëri për të inspektuar zonat e nominuara në veçanti dy zona të mbrojtura: Lugina e Valbonës, park kombëtar dhe Shebenik – Jabllanicë, (park kombëtar). Procesi për përgatitjen e dosjeve të nominimit për këto pyje zgjati 2 vite nga 2014-2016 dhe u financua nga Austria. Takimi i fundit në Krakov vendosi që zona e Lumit të Gashit ((1,261,52 ha) dhe pyjet e Rrajcës (2,129,45 ha) të bëhen pjesë e kësaj trashëgimie.

Si ka mundësi që janë ruajtur kaq mirë këto zona përgjatë viteve
Ka dy arsye pse janë ruajtur. Së pari, këto pyje janë të vështira për t’u arritur dhe aksesuar nga njerëzit. Rrugët janë në gjendje të keqe dhe pyjet ndodhen në zona shumë të thella malore larg zonave të banuara. Së dyti këto pyje ahu ndodhen brenda dy parqeve kombëtare që janë zona strikte të mbrojtura që nga vitet 90.

Kush është përgjegjës për t’i mbrojtur tashmë këto pyje, teksa kanë status UNESCO?
Agjencia Kombëtare për Zonat e Mbrojtura, që varet nga Ministria e Turizmit dhe Mjedisit është përgjegjëse për mbrojtjen e të gjitha parqeve kombëtare në Shqipëri, përfshi Luginën e Valbonës dhe parkun Shebenik- jabllanicë, ku ndodhen këto dy pyje ahu. Agjencia është shumë aktive në zonë, dhe ka bërë një punë të mirë për të informuar banorët për rëndësinë e këtyre zonave, për t’u siguruar që pemët nuk duhet të priten por duhet të mbrohen. Shqipëria ka një biodiversitet shumë të pasur. Ne kemi të paktën 800 zona natyrore të mbrojtura dhe monumente natyrore në vend, dhe këto përbëjnë rreth një të tretën e gjithë biodiversitetit në Europë.

Monday, October 30, 2017

Udhëzues për arkitekturën e ndërtimeve në Pogradec me qëllim ruajtjen e trashëgimisë së Rajonit të Liqenit të Ohrit

Që nga vjeshta e shkuar, një ekip arkitektësh shqiparë dhe ekspertë të drejtuar nga arkitekti i konservimit Kliti Kalamata, i asistuar nga arkitektja Amanda Cici dhe stafi i tyre i mobilizuar enkas nga Ministria e Kulturës, po përgatisin përmbajtjen e asaj që do të bëhet publikim reference për arkitekturën tradicionale në rajonin e Liqenit të Ohrit.

Në fakt ky manual ka synim të bëhet një mjet i çmuar reference për të gjithë ata që janë të interesuar dhe përgjegjës për ruajtjen e trashëgimisë së ndërtimit në rajonin e Pogradecit, si psh: arkitektët lokale, inxhinierët dhe artizanët. Mund të quhet si “kushtetutta e mjeteve të dijes” për teknikat e ndërtimit, që kanë synim t’u ofrojnë personave të interesuar saktësime teknike të ndërtimit si dhe të sherbejë si një dokument i vlefshëm për komunitetin profesional në mënyrë që të promovojë:
- Përdorimin e specifikimeve dhe metodave të përshtatshme për riparimet dhe restaurimet
- Metodat e pranuara profesionale të rehabilitimit
- Integrimi i sistemeve të reja të ndërtimit në ndërtesat historike
- Optimizimi i procesit të restaurimit nga ana teknike, sociale dhe ekonomike
Ky udhëzues është një mjet trajnimi dhe mësimi praktik me ilustrime, i përdorshëm dhe i nevojshëm, i aftë për të adresuar problemet reale teknike dhe ndihmon vërtet administratorët lokalë si dhe shtetin (veçanërisht arkitektët e Ministrisë së Kulturës).
Më specifikisht, ky manual do të nxjerrë në pah vlerat dhe meritat e arkitekturës tradicionale lokale, nënvizon dhe shpjegon brishtësinë dhe ndërhyrjet e gabuara, dhe propozon zgjidhje për rehabilitimin, mirëmbajtjen dhe përmirësimin/adoptimin e përdorimit modern. Gjithashtu shërben edhe si një vëzhgim për efektin e shkatërrimeve që për më shumë se gjysmë shekulli ka ndikuar në mënyrat e rinovimit të shtëpive dhe ndërtimit si dhe në mënyrat e ndryshme për të ruajtur këto ndërtesa të vjetra. Dhe si përfundim ky manual shërben edhe si fushatë për rritjen e ndërgjegjësimit publik për vendimarrësit, profesionistët dhe publikun e përgjithshëm, drejt ruajtjes së vlerave të arkitekturës tradicionale përballë një sërë kërcënimesh me të cilat ato përballen.

Një punë në proces Ndërsa është përfunduar puna në përputhje me udhëzimin dhe asistencën e ekspertëve ndërkombtarë të ICOMOS Luisa De Marco dhe Christophe Graz, këta të fundit kanë ndihmuar ariktekten Kalamata dhe ekipin e saj me një sërë shembujsh të dokumentacioneve të ngjashme që kanë shërbyer si bazë e parë për analizat paraprake gjatë muajve të fundit të vitit 2016, duke ngushtuar kështu ëështjet specifike dhe objektivat që duhet të arriheshin për Rajonin e Liqenit të Ohrit.
Në bazë të rezultateve të tabelës së përmbajtjes, ekipi ka vazhduar që nga filllimi i 2017 me punën vëzhguese në terren, duke bërë foto, duke dokumentuar vizatimet bazë, duke matur dhe diskutuar me artizanët. Kjo fazë vëzhgimi nuk është plotësisht e përfunduar, dhe kjo falë entuziazmit të pjesëmarrësve nga Lini, Tushemishti dhe Pogradeci. Arkitektes Amanda Cici dhe Fotion Qirinxhi, dy figurave kryesore të ekipit të Kalamatës iu bashkuan edhe dy arkitektë nga Instituti i Monumenteve të Kulturës, Olsi Bulku dhe Lorin Dvorani, si dhe dy arkitektë të rinj vullnetarë që ndoqën kursin e programit të restaurimit, Eni Giu dhe Piro Karanxha. Faza e vëzhgimit në terren shërbeu edhe si fazë trajnuese dhe të gjithë këta praktikantë të rinj kanë mësuar shumë, dhe kanë përfituar edhe nga udhëzimet direkte nga arkitektja më me eksperiencë znj Kalamata mbi tipologjinë lokale dhe teknikat e ndërtimit të lidhura me të.
Zonja Kalamata në një prononcim të saj në fund të qershorit u shpreh:” Mendoj se puna ka ecur shumë mirë dhe ne të gjithë kemi materialin e duhur nga terreni. Kemi marrë shumë shembuj, të mirë dhe të keq dhe kemi fiksuar mënyrën se si do t’i prezantojmë ato përmes dizenjimit dhe vizatimeve”.
Së fundi që nga grumbullimi i të dhënave nga terreni, dhe kompletimi i tyre, ekipi ka bërë dhe analizën e tipologjive dhe patologjikeve të trashëgimisë së ndërtimit ekzistues, dhe e ka lidhur atë me skica të detajuara dhe fotografi. Ata tashmë janë në procesin e draftimit të seksioneve të riparimeve, me dosje praktike si dhe me skica të përmirësuara dhe të bashkëlidhura. Këto më pas do të rishikohen dhe vlerësohen nga ekspertiza ndërkombëtare e ICOMOS.
Etapat e fundit Në javët që vijnë, puna do të përqëndrohet në ëështjet e editimit, si përkthimi në anglisht, dizenjimi grafik dhe prezantimi i publikimit përfshi versionin fizik dhe dixhital. Manuali, që I adresohet më shumë teknicienëve që merrem me konservimin e kësaj zone dhe banorëve, mund të dizenjohet në format të dyfishtë.Ky format do të përmbajë një libërth që prezanton trashëgimine kulturore lokale me tipologjinë e saj, tiparet krijuese artistike të ndërtimit dhe traditës së lidhur me to, por edhe një sëri të kartave teknike të ilustruara për të treguar problemet më shpeshta të ruajtjes dhe ndoshta riparimet e mundshme të tyre në formën e praktikave më të mira. Sidoqoftë formati final ende mbetet për t’u vendosur në konsultim me institucionet shqiptare. Publikimi pritet të printohet në fund të 2017, dhe më pas të jetë në përdorim në fillim të 2018, ku shpresohet që të përcaktojë perspektivat e reja për format tradicionale eficente të pasura dhe të bukura të arkitekturës së rajonit të Liqenit të Ohrit. Shpresohet që ky manual të shërbejë si shembull për zonat e tjera në vend, ku format tradicional të arkitekturës gjithashtu meritojnë një trajtim të kujdesshëm në bazë të udhëzimeve..


English

Guidelines for the built heritage of LOR in and around Pogradec, on the Albanian side of Lake Ohrid

Since last autumn, a team of Albanian architects and experts lead by the Conservation architect Kliti Kalamata, notably assisted by architect Amanda Cici and other staff mobilized specifically by the Ministry of Culture, is developing the contents of what is going to become a referential publication for traditional architecture in the Lake Ohrid Region. 

Indeed, the manual is meant to become an invaluable reference tool to all those who are interested in and responsible for the preservation and conservation of Pogradec Area’s built heritage, such as local architects, engineers, and artisans. It is the constitution of knowledge tools about building techniques, meant to provide those involved with a technical accuracy, and should be made available to the professional community, in order to promote:
- the use of appropriate repair and restoration specifications and methods
- professionally accepted methods of rehabilitation
- integration of new building systems into historical buildings
- optimization of the restoration process technically, socially, and economically.
It is an illustrated and practical learning/training tool, usable and useful, able to address real technical problems and really assist the local administrations as well as the state (and notably the architects from the Ministry of Culture).
More specifically, it will highlight the value and merits of local traditional architecture, underline and explain its fragilities and wrong interventions, and propose solutions for rehabilitation, maintenance and improvement/adaptation to modern use. As such, it is also a survey on the effect of disruptions which, for more than half a century now, have been affecting ways of renovating housing and construction, as well as on the various ways to preserve old buildings.
Finally, it is an awareness raising campaign for the decision-makers, the professionals and the general public at large, toward the great values carried out by this traditional architecture and the numerous dangers threatening it.

A Work in progress..
As the work is completed under the guidance and with the assistance of ICOMOS International experts Luisa De Marco and Christophe Graz, they have provided arch. Kalamata and his team with numerous examples of similar documentation, which served as a first base for their preliminary analysis during the last months of the year 2016, and narrowed down the specific topics and objectives to be covered for the Lake Ohrid Region.
On the base of a resulting table of contents, the team has proceeded since the beginning of 2017 with survey work in the field, taking pictures, drafting basic record drawings, measuring, and discussing with artisans.
This survey phase is now fully completed, notably thanks to the enthusiasm of the participants, who spread throughout Lin, Tushemisht and Pogradec. Arch. Amanda Cici and Fotion Qirinxhi, main figures in Mr. Kalamata’s team, were joined for this work by two architects from the Institute of Monuments of Culture, Olsi Bulku and Lorin Dvorani, as well as by two other young volunteer architects following the course for restoration program, Eni Giu and Piro Karanxha. The onsite survey phase also acted as a training phase, and all of these young practitioners could learn a lot, since they benefited from the direct guidance of the most experienced and knowledgeable arch. Kalamata on the local typologies and associated techniques.
As Mr. Kalamata expressed it in late June, “I think the work has gone well and now we have all the material we need from the field. We have taken many samples, good and bad ones, and we have fixed the way in which to present them through designs and drawings.”
Recently, since the onsite collection of the data was completed and organized, the team has completed the analysis of the typologies and pathologies of the existing built heritage, and associated them with detailed sketches and photographs. They are now in the process of drafting the sections on recovery and repairs, with practical files, as well as improving the associated sketches. These will then be revised and validated with the international expertise of ICOMOS.

A final countdown…
In the coming weeks, the work will be concentrating around editing issues, such as the translation to English, and the graphic design and presentation of the publication including the physical and digital version. The manual, mostly addressed to the technicians in charge of the conservation of the site and the inhabitants themselves, may be designed in a dual format. This format would comprise both a booklet presenting the local cultural heritage through its typologies, creating artistic features on buildings and associated traditions, and a series of illustrated technical cards to show the most recurrent conservation problems and their possible remedies in the form of best practices. However the final format still remains to be decided, in consultation with the Albanian institutions.
The publication is expected to be printed by the end of 2017, and therefore available from the early 2018, hopefully shaping new perspectives for the very beautiful, rich, and efficient traditional forms of architecture of Lake Ohrid Region, and serving as an example for other areas in the country, where other traditional forms of architecture also deserve careful concern and guidance.